Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· TERMOSTAT
· DENiZşAKAYIKLARI (Actiniidae)
· NüKLEER SiLAHLAR
· PERSEPOLiS
· SER (Bkz. Sera)
· SüZGEç (Bkz. Filtre)
· YüKSEK ATLAMA (Bkz. Atletizm)
· ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman)
· ANDROPOV, Yuriy Vladimiroviç
· EHL-iSALiB
· iYON BAğI (Bkz. Kimyâsal Bağlar)
· SiNaN PAşA (Hadım)
· şEKERKAMIşI (Saccharum officiarum)
· VALF
· YaKuB

Son Okunanlar
· TAHRiR
· SEYşELLER
· şARBON
· ARTERiOSKLEROZ (Bkz. Atardamar Sertliği)
· MiDHAT ENç
· HiDROELEKTRiK ENERJi
· MEVLEViYYE, MEVLEViLiK
· PiRiNç (Kimyâ)
· MUTASYON
· ALiM

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

TAHRİR

Arâzi tahrirleri Osmanlılardan evvelki Türk-İslâm devletlerinde de yapılmıştır. Araplar Mısır’da ve İspanya’da; Selçuklular İran’da; İlhanlılar Hint’te nüfus ve arâzi tahrirleri yaptırmışlardır. Osmanlılarsa bu tahrir şeklini mükemmel bir hâle getirerek imparatorluk bünyesindeki geniş memleketlerde tatbik edip, Osmanlı mâlî-idârî sisteminin esâsı hâline getirmişlerdir.

Osmanlı idâresine geçen bölgeler, nizâm ve teşkilât içerisinde, tımar sisteminin gereği olarak, gelir kaynaklarının tespiti maksadıyla tahrîre tâbi tutulurdu. Tahrir esnâsında, Osmanlı Devletindeki yerleşme merkezleri (şehir, kasaba, köy, mezra ve çiftlik) ve buralarda yaşayan, vergi vermekle mükellef evli veya bekar şahısların tek tek isimleri, yetiştirilen mahsûller ve bunlardan alınan vergiler, meslek grupları vs. ayrı ayrı yazılırdı.

Fethi müteâkip yapılan ilk tahrirden sonra, zaman zaman yeni bir pâdişâhın tahta çıkması, umûmî olarak meydana gelen değişiklikler, vergi gelirlerinin herhangi bir sûrette artmış veya eksilmiş görünmesi ve defter hârici kalmış yerlerin deftere sokulması gibi muhtelif sebeplerle tahrirler yenilenirdi. Pâdişâhların uzun süre tahtta kalma dönemlerindeyse, bu tahrirlerin 30 yılda bir tekrarlanmaları kânundu.

Arâzi tahriri işinin sorumluluğunu üstlenen kişiye; emîn, mübâşir, muharrir, il yazıcısı, vilâyet kâtibi gibi isimler veriliyordu. Tahrirlerin; rüşvet ve suistimâle meydan vermeden kemâl-i adâlet üzere yürütülmesi için bu mesûliyetli işe umûmiyetle tecrübe ve bilgi sâhibi nüfûzlu beyler veya kâdılar tâyin olunuyordu. Her emînin yanında defterin yazılması ve tanzîmini üzerine alan, işin tekniğini iyi bilen bir de kâtip bulunmaktaydı. Ayrıca tahrir işlemi her bölgenin kâdısının da murâkabesi altında yürütülmekteydi.

Tahrir emîni, bölgenin eski defterleriyle muhtemelen bir önceki tahrirden beri, tımar sâhiplerinin vaziyetlerinde ve gelirlerinde meydana gelmiş değişiklikleri gösteren bir icmâl defterini, yanında bulundurur ve ona göre tahrire başlardı. Her yeni tahrir bir takım yolsuzlukları meydana çıkardığı gibi, ormanlık yerlerden açılan arâzinin işletilmesi ve evvelce istifâde edilmeyen yerlerin işler hâle getirilmesi dolayısıyla istihsal miktarı artmış olurdu.

Tahrir tamamlandıktan sonra, timarların yeni vaziyetini aksettiren timar icmâl defterleri hazırlanır, ayrıca o bölgenin bütün teferruâtını belirten mufassal defterler temize çekilerek pâdişâh katına sunulurdu.

Bu yeni tahrir defterine Nişancı tarafından hükümdârın tuğrası konulduktan sonra, bir sûreti Defterhâne hazînesinde Defter emini nezâretinde saklanır, bir sûreti âit olduğu vilâyetlere gönderilir ve yeni tahrir mûcibince hareket edilmesi emrolunurdu. Beylerbeyleri de yeni tahrir üzerine sipâhîlere dirlik tezkireleri verirdi. Yeni teşkil edilen deftere “cedîd”, eskisine “atîk”, daha eskisine “köhne” denirdi.

Bir bölgenin tahriri oranın yalnızca has, zeâmet ve timar gelirlerinin tespitinden ibâret değildi. Bunun yanısıra bölgedeki evkafın, konar-göçer teşekküllerin, piyâde ve müsellemlerin ayrı ayrı tahrirleri yapılır ve bunlara âit müstakil defterler de hazırlanırdı. Bu deftere köylerdeki reâyâ ile kasaba ve şehir halkı isimleriyle kalem kalem yazılmayarak, sâdece dirlik sâhiplerinin adları ve gelirleri toplu olarak kaydedilirdi.

Tahrir usûlünün 16. yüzyılın sonuna kadar muntazam bir şekilde devâm ettiği, 17. yüzyıl ortalarından îtibârense çeşitli iç ve dış meseleler yüzünden yavaş yavaş terk olunduğu anlaşılmaktadır. Bugün elde mevcut bulunan tahrir defterlerinden binlercesi İstanbul’da Osmanlı Arşiviyle Ankara’da Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-i Kadime Arşivinde bulunmaktadır. Bu defterler sâyesinde bugün, üç kıtaya yayılmış bulunan, koca Osmanlı Devletinin bir işbaşı manzarasını görmek mümkün olmaktadır. Gerçekten de; bundan dört-beş yüz sene evvel Türkiye’nin her köşesinde mevcut sipâhiyle toprağa bağlanmış köylüyü, devleti bir ucundan diğerine kat ederek geniş ölçüde münâsebet temin eden yollar boyunca derbent bekleyen, yol ve köprü tâmir eden ve kervansaraylara hizmet eden insanları, mâdenci, güherçileci, şapcı, tuzcu ve yağcı gibi türlü mükellefiyetleri olan halkı ve nihâyet her türlü baç ve rüsûm toplanan geçit, pazar ve gümrük mahallerini yerli yerinde ve vazîfe başında görmek, imparatorluk denilen bu muazzam makinenin çarklarının nasıl işlediğini anlamak bakımından çok önemlidir.


Son takip: 03.04.2020 - 12:30
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· SaMi PAşAZaDE SEZai · KARA SULARI · UçAN KERTENKELE (Drago volans) · PiLOT · PLEBiSiT · ABDALiYE DEVLETi · YERMEşESi (Bkz. Dalakotu) · TüNEL · REFAH PARTiSi (RP) · ENDOSKOPi · BURSA’DA ZAMAN’dan · BULUT (Bkz. Atmosfer) · iZOTONiK · KöY ENSTiTüLERi · MüCEDDiD · AHMED BiN HüLAGü (Teküder) · LAVMAN · NiTROBENZEN · HüSEYiN PAşA (Amcazâde Hacı) · DALGA · BAşBAKAN · çIKIK · SANSKRiTçE · VaLi · SENuSiLER · şebânkâre reisi Fazluye’nin · DAHVE VAKTi (Dahve-i Kübrâ) · iLK YARDIM · TEKTiT · AKiK · RüşVET · CEMaL GüRSEL · ALTERNATiF AKIM (Bkz. Elektrik Akımı) · HACI GiRAY-I · SATüRN · YENi ZELANDA · BOğAZ iLTiHABI · BEL AğRISI · A ViTAMiNi (Bkz. Vitaminler) · KROMiK ASiT · Zübeyir Bin Avvam · TAHMiS (Bkz. Nazım şekilleri) · şIRNAK · çiM · iYON · ATLAS · SELüLOZ · iNSAN · SüNGERTAşI · NAYLON · Minare
· MUSUL MESELESi · TERMOSTAT · NüKLEER SiLAHLAR · PERSEPOLiS · SER (Bkz. Sera) · YüKSEK ATLAMA (Bkz. Atletizm) · ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman) · KöPRüLü MEHMED PAşA · TüMöR (UR) · VEHB BiN MüNEBBiH · AZiZ ALi EFENDi · OLEiK ASiT · AHMED PAşA (Ankebut) · A · ABBADiLER (Abbadoğulları) · ABBASiLER · ABC SiLAHLARI · ABDALiYE DEVLETi · ABDEST · ABDULLAH BiN ABDüLMUTTALiB · ABDULLAH BiN MüBAREK · ABDULLAH BiN REVAHA · ABDULLAH BiN ZEYD · ABDULLAH REFET BEY · ABDULLAH-I DEHLEVi · ABDULLAH-I ENSARi · ABDURRAHMAN - III · ABDURRAHMAN NESiB EFENDi · ABDURRAHMAN şEREF · ABDi PAşA · ABDüLAZiZ HAN · ABDüLEHAD NURi · ABDüLGANi NABLüSi · ABDüLHAMiD HAN - II · ABDüLHAY EL-HASENi · ABDüLKADiR çELEBi · ABDüLKADiR CEZAYiRi · ABDüLKADiR MERAGi · ABDüLKAHiR SüHREVERDi (Ebü'n-Necib) · ABDüLKERiM NADiR PAşA
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber