Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· TEKPARMAKLILAR (Perissodactyle)
· REDiF (Bkz. Kâfiye)
· YILDIRIM (Bkz. Paratöner)
· AFşiN BEY (Bekçioğlu)
· çARPMA
· DAMKORUğU (Sedum)
· DERViş MEHMED PAşA
· KETEN (Linum)
· KöRBARSAK
· MARKi
· MUSHAF (Bkz. Kur’ân-ı kerîm)
· NEVEVi
· OSMANLI TüRKçESi EDEBiYATI (Bkz. Türk Edebiyatı)
· PEşREV
· SEPTiSEMi

Son Okunanlar
· SiSMOGRAF
· YE’CüC VE ME’CüC
· CiRCiS ALEYHiSSELaM
· MaVERaüNNEHR
· MARiANA ADALARI
· EBu UBEYDE BiN CERRaH
· MUHAMMED BiN MESLEME
· REşiD RIZa
· CüVEYRiYYE
· MERKANTiLiZM

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

SİSMOGRAF

Alm. Seismograph, Erdbebenanzeiger (m), Fr. Sismographe (n), İng. Seismograph. Toprak hareketlerini kaydeden ve ölçen bir cihaz. Sismograf umûmiyetle zelzelenin, yer ve şiddetini, saatini, süresini kaydederse de; toprağın jeolojik yapılarını, petrol ve mâden yataklarının bulunmasını, deniz dalgaları ve fırtınaların meydana getirdiği mikrosismik hareketlerin tespitini, volkanik ve nükleer patlama titreşimlerini, çevre gürültüsünü ölçen türleri de vardır. Deprem dalgaları başladığı yerden her yöne dağılarak geçtiği yol üzerinde fizikî değişiklikler yapar. Bu dalgaları tespit eden Sismografın jeofizik ilmine sağladığı fayda; mikroskopun biyoloji ilmine, teleskopun astronomi ilmine sağladığı faydadan az değildir.

Sismografın çalışması sarkaç esâsına dayanır. Yer sarsıldığı halde sarkaç ucundaki ağırlık sâbit kalır. Ağırlık ucuna bağlı olan kalem, yere bağlı kâğıt üzerine hareket yönü doğrultusunda zelzele dalgalarının şeklini çizer. Zelzele dalgaları dikey ve yatay doğrultuda olduğu için, bütün dalgaları kaydedebilmek için biri dikey, ikisi de yatay hareketleri çizen üç sismografa ihtiyaç vardır.

Zelzele olduğu vakit sismik kaynaktan çevreye yayılan dalgalar iki türlüdür. Birinci tür dalgalar yerküresinin derinliklerine doğru hareket ederler. İkinci tür dalgalarsa yerkabuğu boyunca hareket ederler. Bu dalgalara yüzey dalgaları da denir.

Derinliğe doğru giden kütle dalgaları da birbirine dik iki düzlemde birbirinden belli bir faz farkı ile hareket eden iki dalganın birleşimidir. Yüksek süratlı sıkıştırma özellikli primer dalgalar veya P dalgalarının geçtiği yerde parçalar yayılma yönünde hareket ederler. P dalga düzlemine dik düzlemde hareket eden Sekonder dalgalar veya S dalgaları ise daha yavaş ve geçtiği yerdeki parçaları yayılma yönünün aksine hareket ettirirler.

Her zelzelede P dalgalarını S dalgaları tâkip eder. İki dalganın hız farkından sismik kaynak yerinin sismografın bulunduğu yerden mesâfesi hesaplanabilir. P ve S dalgalarının yer içlerindeki katlardan geçerken yansımalarından dolayı meydana gelen ayrıca başka dalgalar da vardır. P dalgalarının hızı sâniyede 6 km ile 10 km arasındadır. S dalgalarının hızı sâniyede 3,4 km ile 7,2 km arasında değişir. Zelzelelerde yer kabuğu boyunca meydana gelen dalgalar da çeşitlidir. En çok kendisini hissettiren türleri yatay yönde hareket eden Love dalgaları ile dikey yönde hareket eden Raylaigh dalgalarıdır. Sismografın görevi gerek kütle dalgaları gerekse yüzey dalgalarının hassas bir şekilde tespitidir.

Sismograflar genel olarak pandüllü (sarkaçlı) ve kristal gerilmeli olmak üzere iki türlüdür. Sarkaçlı sismograflarda sarkaç büyük bir ağırlık ihtivâ eder ve toprağa bir yayla tutturulmuştur (Bkz. Sarkaç). Her yönde rahatça hareket edebilen sarkacın demirden uç kısmı elektromıknatıs bobinler içindedir. Sarsıntı olduğu vakit bobin içindeki sarkaç uzantısı manyetik alanı değiştirince bobindeki akım değişir. Bu akım değişikliği yazıcı kaleme hareket verir. Sarkaç ağırlığı arttıkça ve mıknatıs bobinin hassâsiyeti arttırıldıkça titreşimlerin genliğin büyütülme ve küçük sürelerdeki tespiti mümkün olur.

Diğer bir sismograf türü de kristal elemanlı olanlardır. Bu sismografın çalışma prensibi piezoelektrik olayına dayanır. Zelzele dalgası geçerken yere bağlı iki mesnet arasında meydana getirdiği yatay veya dikey hareketler, bu iki mesnet arasında yüzer vaziyetteki kristali sıkıştırıp gevşetir. Bu kristalden üreyen elektrik akımı büyütülerek sismik dalga olarak kaydedilir.

Sismograf hareketleri büyütüldükten sonra kâğıt üzerine kaydedilir. Büyütme alanını arttırmak ve kolay kayıt yapabilmek için optik büyütmeli fotoğraf kayıtlı sismograflar yapılmıştır. Bu tür sismograflarda büyütme oranı 2000 ile 1.000.000 arasında değişir. Vasat bir sismograf için büyütme oranı 50.000 ve daha az olur. Sismik dalgaların ölçülebilen en düşük peryodları 0,2 sâniyedir.


Son takip: 16.02.2019 - 04:31
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· OSMiYUM · ALBüMiN · TABAN FiYAT (Taban narhı) · SANTRAL · MiDiLLi · YEMiN · ARRHENiUS, Svante August · MOLTKE, Helmuth Karl Bernhard Von · REFERANDUM · JEAN (Korkusuz) · çöPLEME (Veratrum album) · AğAç · BöBREK TAşLARI · LiMON ASiDi · LAVANTA çiçEği (Lavandula) · KEHLiBAR (Kehribar) · SALON HOKEYi (Bkz. Hokey) · KAVALALI MEHMED ALi PAşA · MAKARA · REVaNi · AMASYA · ELiZABETH-I · EVRENOS BEY · LODOS (Bkz. Rüzgârlar) · NüKLEUS · KETONLAR · HASAN TAHSiN · YöN · MAZHAR OSMAN UZMAN · NüKLEER TIP · KORSANLIK · BiZMUT · VARLIK VERGiSi · çiViZaDE HACI MEHMED EFENDi · SRi LANKA (Seylan) · MiKSöDEM · HACI CEMaL öğüT · MECOPTERA (Akrep Benzerleri) · MAHLEP (Prunus mahaleb) · FiRuZaBaDi · LEONARDO DA ViNCi · KiMYaSAL BAğLAR · BAROSKOP · DURSUN (TURSUN) FAKiH · BOSNA-HERSEK · DiYAPAZON · iLKöğRETiM OKULU (Bkz. Eğitim) · iSTATiSTiK · DöMEKE SAVAşI · şAH iSMaiL-II · Minare
· MüSaDERE · YAKUTLAR · CEMaL PAşA · TEYP · NEO-KLASiK EKOL · DENiZGERGEDANI (Monadon monoceras) · DOMUZTURBU (Cyclamen) · VaCiB · ALTIPARMAKLILIK · CüZZAM · KALAMiN · iLKöğRETiM OKULU (Bkz. Eğitim) · MAHMuD PAşA (Velî) · HüSEYiN KaZIM KADRi · SüNNi (Bkz. Ehl-i Sünnet) · UZUN MEHMED · NAFTALiN · SEYRaNi · MERSERiZE · GüNEş çARPMASI · POLiViNiL KLORüR (P.V.C) · KAPTAN COUSTEAU (Jacques Yves) · BAYEZiD MEYDANI · şuRaYI DEVLET (Bkz. Danıştay) · MONGOLiZM · TALMUD · HUZUR DERSLERi · PEYK (Bkz. Uydu) · ON EMiR (Bkz. Musevîlik) · SELaHADDiN EYYuBi · DüLGERZaDE (Bkz. Neccarzâde) · ELEKTROT (Bkz. Elektroliz) · çANAKKALE SAVAşLARI · BABüSSAADE · BASIN YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MüDüRLüğü · AYDIN · DiNAR · AKBABA (Vultur) · DEVLET GiRAY HAN-II · KIRK HADiS (Bkz. Erbaîn)
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber