Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· SADAKA-I FITIR (Bkz. Fıtra)
· TALaK (Bkz. Boşanma)
· TAYYAR MEHMED PAşA
· TERMOS
· TURşU
· WHO (Bkz. Dünyâ Sağlık Teşkilâtı)
· YüKSEK ATLAMA (Bkz. Atletizm)
· ASLiYE MAHKEMELERi (Bkz. Mahkemeler)
· DAMAR SERTLiği (Bkz. Atardamar Sertliği)
· DEVLET GiRAY HAN-I
· DIşişLERi BAKANLIğI
· GöKKüRESi
· HASODA
· HiPERBOL (Bkz. Konikler)
· KADDAFi (Bkz. Muammer Kaddafi)

Son Okunanlar
· NiZaMüLMüLK
· PASAROFçA ANTLAşMASI
· SAFFaRiLER
· PANCAR (Beta vulgaris)
· öZüMLEME (Asimilasyon)
· öZEL iDaRELER (Bkz. il)
· OTUZBiR MART VAK’ASI
· OPPENHEIMER, J. Robert
· ONiKi PARMAK BARSAğI
· ONiKi MART MUHTIRASI

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

NİZÂMÜLMÜLK

Büyük Selçuklu Devleti sultanlarından Alp Arslan ve oğlu Melikşah’ın veziri, büyük devlet adamı. Adı Hâce Kıvâmüddîn Ebû Ali Hasan bin Ali’dir. 1018 yılında İran’ın Tûs şehrinde doğdu ve 1092 yılında Nihavend’de, Hasan Sabbah’ın fedâisi bir bâtinî tarafından şehit edildi.

Kardeşi Ebü’l-Kâsım Abdullah ile birlikte çok iyi bir eğitim gördü. Fıkıh, hadis, edebiyat ve sâir ilimleri çok iyi tahsil etti. Zamânındaki meşhur âlim ve ediplerle devamlı görüştü. Bu, onun idârecilik hayâtındaki kâbiliyet ve başarısının büyüklüğünde mühim rol oynadı.

Devlet hizmetindeki hayâtı, babası ile berâber Gazne Devletinin Horasan vâlisi Ebü’l-Fâzıl Es-Suri’nin hizmetinde bulunmakla başladı. 1040 yılındaki Dandanakan Savaşından bir süre sonra Alp Arslan’ın Belh vâlisi Ali bin Şadan’ın maiyetine girerek, vilâyet işlerinin yürütülmesiyle vazifelendirildi. Selçuklu Sultanı Tuğrul Beyin vefatı ile Alp Arslan ve kardeşi Süleyman Bey arasındaki taht mücâdelesi sırasında yerinde görüş ve tedbirleriyle dikkatleri çekti ve 1063 yılında Alp Arslan’ın yanında hizmete başladı. Alp Arslan Sultan olunca 1064 yılında Selçuklu Devletine vezir tâyin edildi. Zamânın halîfesi Kâim bi emrillah tarafından Nizâmülmülk ünvânı ile taltif edildi. Bu ünvânıyla tanındı.

Nizâmülmülk, vezir olduğu 1064’ten, şehit edildiği 1092 senesine kadar aralıksız yirmi dokuz sene Büyük Selçuklu Devletine, tam bir dirâyet ve adâletle hizmet etti. Vazifeli olduğu için katılamadığı Malazgirt Meydan Muhârebesi hâriç, bütün Selçuklu fütûhatında bulundu. Sultan Alp Arslan’ın vefâtıyla veliaht Melikşah’ın tahta geçmesini sağlayıp, nizam ve âsâyişin korunmasında muvaffak oldu. SultanMelikşah’a muhâlefet eden veya başkaldıran Selçuklu prenslerinin itâat altına alınmasında büyük hizmeti geçti. Sultan Melikşah, devletin idâresinde ona çok büyük ve geniş yetkiler verdi. Nizâmülmülk’ün akıllı, tedbirli ve adâletli idâresi sâyesinde de, Melikşâh’ın saltanatı, aynı zamanda Büyük Selçuklu Devletinin de en parlak ve en şanlı devri olmuştur.

Nizâmülmülk, âlim, edip ve kadirşinâs bir zât olduğu için meclisi; ilim ve sanat adamlarının toplandığı bir yer hâline gelirdi. Abbâsi halîfesi de kendisine pekçok hürmet eder, meclisinde bulunurdu. Âlimlere, şâirlere, sanatkârlara karşı çok ikrâm, ihsan ve iltifât ederdi. Birçok câmi, mescit, vakıf eserleri yaptırdı.

Büyük Selçuklu Devletine; idârî, adlî, askerî, mâlî, sosyal ve kültürel sâhada pekçok yenilikler ve değişiklikler getirdi. Sarayı, merkezî hükümet teşkilâtını, İslâm esaslarına dayalı mahkemeleri, toprak sistemini sağlam esaslar üzerine yeniden düzenledi. Gerçekleştirdiği yeni sistemler bâzı değişikliklerle berâber bütün Türk-İslâm devletlerince devam ettirildi.

Nizâmülmülk, zamânında yayılmaya ve kuvvetlenmeye çalışan bozuk fırkalara karşı, Ehl-i sünnet bilgilerinin sistemli bir şekilde öğretilmesi sağlandı. Bunun için Bağdat, Belh, Nişabur, Herat, İsfehan, Basra ve Musul gibi çeşitli şehirlerde, kendi ünvanı ile anılan Nizâmiye Medreselerini kurdurdu. Onuncu yüzyılda Ehl-i sünnete muhâlif cereyanların giderek yaygınlaşması sebebiyle İslâm dünyâsında ortaya çıkan karışıklıkların giderilmesinde Nizâmiye Medreselerinin çok büyük hizmeti geçti. Bu medreselerin en meşhurlarından birisi de, Bağdat’taki Nizâmiye Medresesi olup, asrın büyük âlimlerinden birisi olan Ebû İshak-ı Şîrâzî burada ders vermekle vazîfeli idi.

Nizâmülmülk’ün Selçuklu Devletindeki bütün düzenleme ve değişiklikleri ciddî bir şekilde tetkik eden, devlet idâresinde kendi görüşlerini, icrâatını ve bunların gerekçelerini gelecek nesillere intikal ettirmek maksadıyla Fârisi olarak yazdığı Siyâsetnâme isimli eseri, bugün siyâset ilmiyle uğraşanların el kitapları arasında sayılmaktadır. Siyâsetnâme’de Türk-İslâm devletlerinin idârî, mâlî, siyâsî, askerî, sosyal ve kültürel yönlerini incelemektedir. Tam doğru metin ve ilâvesiz nüshası, İstanbul’da Süleymâniye Kütüphânesi,Molla Çelebi kısmında 114 numarada mevcuttur. Siyâsetnâme, birçok dillere tercüme edilerek, yayınlanmıştır.


Son takip: 24.09.2020 - 02:19
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· MUHAMMED öMER · BAğLI KREDiLER · LEMAN GöLü · e SAYISI · CEBRaiL · ASAF MEHMED PAşA · DOMiNYON · şEYH AHMED CEZERi (Cüzeyrî) · iNSüLiN · M · FiRuZaBaDi · FiRDEVSi · ANTiLOPLAR (Antilopinae) · ELEKTROMANYETiZMA · KAşAğI · KURU TEMiZLEME · MANiKüR · HiSBE TEşKiLaTI (Bkz. ihtisab) · NEFES (Bkz. Nazım şekilleri) · ARAFAT · OPAL · KARABAş KEKiK (Thymbra spicata) · MiT (Bkz. Millî istihbârât Teşkilâtı) · AKVAMARiN · SiLiKOZ (Bkz. Silis) · MASER · MATEMATiK · ADLiYE (Adli Teşkilat-Adalet Teşkilatı) · NiJER · TELKiN · NAMAZGaH · SES KISIKLIğI · TUNUSLU HAYREDDiN PAşA · PiRAN · UMMAN DENiZi · EBüDDERDa · HAYaTiZaDELER · KOMüTATöR · PiGMENT · KULELi · BUZ · KERiME NADiR AZRAK · SiNOP · KIRaAT · MiTiNG · MiLLi EğiTiM BAKANLIğI · TOKSiNLER · MECLiS-i VüKELa · NaiLi MUSTAFA PAşA · ENiS BEHiç KORYüREK · Minare
· REN GEYiği (Bkz. Geyik). · AKREP VE YILAN SOKMASI · GöNYE · RüZGaRüSTü ADALARI · ALiTERASYON (Bkz. Kafiye) · AKALAR · KUS BiN SaiDE · çOBANçANTASI (Capsella bursa pastoris) · TUNUSLU HAYREDDiN PAşA · ELEKTRiK DEVRESi · iBRaHiM HAN · MUHAMMED HANEFiYYE · ARAFAT · PEYK üLKELER · AYDINOğULLARI BEYLiği · çiçEK · AHMED KABAKLI · BiTKiLER ALEMi (Bkz. Botanik) · TOKSOPLASMOSiS · ALMAN çEşMESi (Bkz. istanbul) · BöBREK · KANT, Immanuel · iSMaiLPAşA (Nişancı) · ARPALIK · TiRSi BALIğI (Alosa alosa) · EL SALVADOR · AKDiKEN (Rhamnus cathartica) · KüRE · NiTRiK ASiT · KARANFiLGiLLER (Caryophyllaceae) · SOHBET (Bkz. Edebî Türler) · MüREKKEPBALIğI (Sepia officinalis) · KIRK HADiS (Bkz. Erbaîn) · GIYaSEDDiN CEMşiD Kaşi · KöSTEBEK (Talpa europea) · YABANKEDiSi (Bkz. Kedi) · iTALYA · iSKELET · MiHALOğULLARI · KANGURU
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber