Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· BOYUN
· TOPOGRAFYA
· YAZ
· DEVLET GiRAY HAN-I
· iMaM-I Eş’ARi (Bkz. Ebü’l-Hasan-ı Eş’arî)
· TEKRi (Bkz. Sumak)
· VALF
· ANJiN
· COULOMB
· GöKKüRESi
· iSLaM EKONOMiSi (Bkz. iktdisâdî Sistemler)
· KAMPANYA
· MEHMED PAşA (Muhsinzâde)
· PAS
· PATEN; (Bkz. Patinaj)

Son Okunanlar
· NaiLi-i KADiM
· FENER
· DiELEKTRiK
· DUDAK
· HüSEYiN BiN ALi
· MUSLiHUDDiN EFENDi (Dimitrofçalı)
· ALONJ
· HaLiDBiNYEZiD
· DORiA, Andrea
· CaFER çELEBi

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

NÂİLÎ-İ KADÎM

on yedinci yüzyıl dîvân edebiyâtının önde gelen şâirlerinden. Asıl ismi Mustafa’dır. Şiirlerinde Nâilî mahlasını kullandığından Nâilî diye tanınmış, on dokuzuncu asırda Manastırlı Sâlih’in de Nâilî mahlası ile şöhret kazanmasından sonra, ondan ayırmak için son zamanlarda Nâilî Kadîm diye anılmıştır. Pîrîzâde diye anılması ise, babası Mâden Kalemi kâtiplerinden Pîrî Halîfe sebebiyledir. Doğum târihi bilinmemekle berâber 17. yüzyılın başları olduğu kesindir.

Nâilî çok iyi bir tahsil görmüştür. Babasından ve özel hocalardan ders alarak yetişti. Arabî ve Fârisî’yi öğrendi. Genç yaşta Halvetî tarîkatine intisâb ederek Saçlı İbrâhim Efendiden feyz aldı. Bu hocasının vefâtından sonra Halvetîliğin bir kolu olan Gülşeniyyeye intisâb ederek, tasavvufta ilerledi. Şiir yazmaya başladıktan sonraİran edebiyâtının derinlik ve inceliklerini, tedkik ederek bu hususta geniş bilgi sâhibi oldu.

Özel hocalardan yaptığı tahsilini tamamladıktan sonra babasının da kâtiplik ettiği Mâliye Kalemlerinden Mâden Kalemine girdi. Bu kalemde yetişerek Baş Halîfe oldu. Şâirin yetişmesinde, bütün hayâtınca çalıştığı ve derece derece yükseldiği bu kalemin de büyük etkisi olduğu muhakkaktır.

Nâilî şiire başladıktan kısa bir süre sonra tanınmaya başladı. Devrinin pâdişâhları Dördüncü Murâd ve Dördüncü Mehmed’e, sadrâzamlardan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa,Sultanzâde Mehmed Paşa, Defterdâr Sâlih Paşa ve Fâzıl Ahmed Paşaya kasîdeler yazdı ve 1661 senesine kadar Mâden Kalemindeki Ser Halîfelik görevinden aldığı maaşla sâde bir hayat sürdü.

1661 senesinde düşmanlarının iftirâları sebebiyle Sadrâzam Fâzıl Ahmed Paşa tarafından Edirne’ye sürüldü. Yaklaşık dört sene kadar burada sıkıntı içinde yaşayan Nâilî, 1665 senesinde, Fâzıl Ahmed Paşanın Avusturya Zaferine sunduğu bir kasîde sonunda affedildi ve İstanbul’a döndü.

İstanbul’a dönmesinden bir yıl sonra vefât eden Nâilî, Fındıklı’daki Sünbül Efendi Dergâhı Hazîresine defnedildi. Bursalı Mehmed Tâhir’in Osmanlı Müellifleri’nde belirttiğine göre, sonradan yol genişletme çalışmaları sırasında Beyoğlu Kabristanına nakledilen mezârı, bu kabristanın da kaldırılmasıyla belirsiz hâle geldi.

Nâilî, İran edebiyâtının yanısıra zamânındaki şâirlerden Şeyhülislâm Behâî Efendi ve Neşâtî’den de etkilendi. Hindistan’dan İran’a geçen Molla Câmî hazretlerinden sonra büyük İran şâirleri tarafından işlenen ve divan edebiyâtında en mükemmel şeklini Şeyh Gâlib’de bulan Sebk-i Hindî (Hind Tarzı) denen akımın, kendi asrında en usta temsilcisi oldu. Nâilî, şiirde eski, kalıplaşmış mazmunları terkederek bunların yerine yeni mazmunlar buldu. Söz sanatlarına ehemmiyet vermedi. Bunun yerine mânâ oyunları ile manzumelerini, gelişen hayâller üzerine kurdu.

Dili ağır olan Nâilî’nin bir kuyumcu elinden çıkmış gibi çok ince ve titizlikle işlemiş, ölçülü, her kelimesi yerinde, kusursuz bir üslûbu vardır. Fikrini en kısa yoldan en veciz bir şekilde ifâde etmeye, her kelimeyi kıymetlendirmeye çalışmıştır. Bu husus, Nâilî’nin beğenilip, taklit edilmesine sebep olmuş, şiirleri dilden dile dolaşmıştır. Tesiri çağdaşlarından îtibâren Yahyâ Kemâl’e kadar devâm etmiş ve yeni bir neo-klâsizim şeklinde kendini göstermiştir.

Nâilî’nin bilinen tek eseri, sağlığında tertip ettiği Dîvân’ıdır. Muhtelif kütüphânelerde otuz kadar yazması bulunan Dîvân’ında; 2 münâcaat, 6 na’t, 3 mersiye, devrin pâdişâhları ve devlet büyüklerine sunulmuş kasîdeler, 388 genel, müseddes, terkib ve terci-i bendler, 6 târih, muhtelif kıt’a ve rubâîlerle 12 şarkı vardır. Nâilî Dîvânı bir defâ Bulak Matbaasında 1837’de basılmıştır.

Şiirlerinden bir örnek:

İLÂHÎ

Gönül bigânelerle âşinâdır yâ Resûlallah

Der-i devlet-meabundan cudâdır yâ Resûlallah

Zer-i hurşîd-i mahşer kursadır iksîr-i hâlünden

Reh-i ışkunda ol kim hâk-i pâdır yâ Resûlallah

Sarardır zikrü fikrün çehresün erbâb-ı tevhîdün

Siyeh hâki zer eyler kimyâdır yâ Resûlallah

Dil-i meyyâli de bir şebnem-i nâciz farz eyle

Gül-i bağ-ı cemâlün pür-nemâdır yâ Resûlallah

Sözün makbûl-i dergâh-i Samed dillerde evsâfun

Şefî-i halk u mahbûb-i Hudâdır yâ Resûlallah

Olan hâdî sırat-ı müstekîme şer-i pâkündir

Bu âlem berzâh-ı havf u recâdır yâ Resûlallah

Ne denlü Nâilî şâyân-ı tertîb-i cezâ olsa

Cenâbündan şefâat mültecâdır yâ Resûlallah


Son takip: 18.11.2019 - 02:30
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· DaNişMENDLiLER · TUNUSLU MAHREZ BiN HALEF · RASMUSSEN, Knud Johan Victor · HOTANTOLAR (Koikoiler) · KiNON · ALi şiR NEVAi · GREV · EMPERSSiYONiZM (Bkz. Edebî Akımlar) · NüFUS · SUPAP · LIMAN VON SANDERS (Otto) · MiDYE (Mytilus edulis) · KöY · ATAi (NEV’iZADE) · iRLANDA · AYNşTANYUM (Bkz. Einsteinium) · iSTANBUL · HACI iLBEYi · BALTALiMANI ANTLAşMASI · TRABZON · GAMA, Vasco da · MERiNiLER · KONi · SIğIRCIK (Sturnus vulgaris) · BAYTAR (Bkz. Veteriner) · YüKSELTGENME (Bkz. indirgenme ve Yüseltgenme) · SCHACHT, Dr. Hialmar · GLiKOJEN · iMaM-I MaTüRiDi · AMiNLER · BOYUT · EPiDERMA · MEHMED PAşA (Muhsinzâde) · NESEFi · MAHKEME · BALIK (Piscis) · BüYüK SELçUKLULAR (Bkz. Selçuklular) · MAKAS · FERHAD PAşA · SUç · SAHAROV, Andrey Dmitriyeviç · HADiCE-TüL KüBRa · PICCARD, Jean Félix · ALi NiHAD TARLAN · SEDEF (SADEF) · KIMIL (Aelia rostrata) · DOMUZ (Sus) · ABDüLHAY EL-HASENi · KAV MANTARI (Polyporus fomentarius) · CERaHAT · Minare
· KIRIKLAR · PLANCK, Max Karl Ernst Ludwig · DEREZiLER (Dürzîler) · RAVENT (Rheum officinale) · MüEZZiN · KAYISI (Prunus armeniaca) · TEKSiR · SONAR (Bkz. Denizaltı, Seyrüsefer) · TERMOSTAT · VEZüV · CAM · SELENYUM · POLiETER (Bkz. Reçine) · HALKEVLERi · MaLiK BiN ENES (Bkz. imâm-ı Mâlik) · Ka’B BiN ZüHEYR · BUHaRA · VEFa KONEVi · ANKARA · HARCIRAH · DüNYa · VEYSi · HEPTATLON (Bkz. Atletizm) · DAMKORUğUGiLLER (Crassulacenae) · DEMOKRASi · KABURGA · VAHşi · iSKANDiL · MERCANKöşK (Bkz. Güveyiotu) · MUHTESiB · MuSa ALEYHiSSELaM · MiSKOTU (Mimulus moshatus) · üTü · NiHAD ERiM · ViSKOZiMETRE (Bkz. Viskozluk) · HAPşIRMA · iBRaHiM PAşA SARAYI · KARASiOğULLARI BEYLiği · TUZ (Yemek tuzu) · AMERiKA
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber