Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· ETiLEN
· MURaD KARAYALçIN
· şAP HASTALIğI
· BEKiR BERK
· COULOMB
· ELEKTROSTATiK
· KANSIZLIK (Bkz. Anemi)
· KLEOPATRA
· KUBBEALTI
· MADDECiLiK (Bkz. Materyalizm)
· MESCiD-i KIBLETEYN (Bkz. Kıble)
· MUHAMMED TAPAR
· NOMA
· OLASILIK HESaBI (Bkz. ihtimâl Hesabı)
· PULSAR

Son Okunanlar
· HASODA
· DEBBuSi
· DEVLET GiRAY HAN-I
· TALiDOMiD
· JiNEKOLOJi
· TEKEOğULLARI BEYLiği
· EDEBi AKIMLAR
· SU AYGIRI (Hippopotamus)
· OPPENHEIMER, J. Robert
· TESETTüR

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

HASODA

Alm. Leibwache (f), des Sultans, Fr. La garde (f), du corps du Sultan, İng. the royal ward of the Sultan’s palace. Osmanlı Devleti saray teşkilâtında, Enderûndaki altı koğuşun en îtibârlı ve en ehemmiyetli kısmı. Fâtih Sultan Mehmed Han (1451-1481) tarafından kurulan Hasoda, Yavuz Sultan Selim Han (1512-1520) veSultan Dördüncü Murâd (1625-1640) devirlerinde bir takım değişikliklere uğramıştır.

Hasodanın kuruluşunda hizmetli mevcudu otuz iki kişi idi. Yavuz Sultan Selim Han devrinde Hırka-i Şerîf Dâiresinin inşâatından sonra, mevcûdu kırk kişiye çıkarıldı. Hasodanın 16 ve 17. asır sonuna kadar en büyük zâbitleri sırasıyla hasodabaşı, silahdâr, çuhadâr, rikabdâr, tülbend gulamı ve miftah gulamı idi. İlk dört ağa pâdişâha bir konuda arz sunma yetkisine sâhip “arz ağaları” idi. Hasodabaşı, 18. asır başına kadar, diğer ağalar hâriç, bütün oda mensuplarını cezâlandırma ve pâdişâha haklarında arz verme yetkisine de sâhipti.

Hasodanın asıl vazîfeleri, Hırka-i Şerîf Dâiresinin temizliğini yapmak, oradaki Kur’ân-ı kerîm ve diğer kitapların tozlarını almak, muayyen ve mübârek gecelerde öd ağacı yakmak, gülsuyu serpmek, buradaki mâdenî eşyâları parlatmak gibi işlerdi. Hasodada bulunan mukaddes emânetlerin bulunduğu bölümün muhâfazası için nöbet tutulması işini de birinci koğuş ağaları yerine getirirdi. Nöbet yirmi dört saatte değişirdi. Bu ağaların odaları Hırka-i Şerîf Dâiresinin çevresinde bulunurdu.

Yukarıda yazılan ağalardan başka, hasodada peşkir gulâmı, ibrik gulâmı gibi ağalar ve odanın inzibâtını temin eden köşebaşılar vardı. Hünkâr müezzini, sır kâtibi, baş çuhadar, sarıkcıbaşı, kahvecibaşı, tüfenkçibaşı, berberbaşı gibi bizzat pâdişâhın hizmetini gören görevliler de mevcuttu.

Hasodalılara, her sene biri rebîülevvel ayında, diğeri bayramda olmak üzere iki defâ bahşiş verilirdi. Bunların aldıkları bahşişlerin miktârı 17. asır başlarında şöyleydi: Hasodabaşı dört yüz, silahdâr yüz yetmiş, çuhadar yüz yetmiş, rîkâbdâr yüz elli, doğancıbaşı yüz yirmi, tülbent gulâmı yüz yirmi, miftah gulâmı yüz on, peşkir gulâmı, ibrik gulâmı, mastçı (yoğurtçu) ve mastçı şâkirdi yüz altın alırdı. Bunların altında bulunan hasodalılara seksen altın verilirdi.

Hasoda içoğlanlarının yevmiyeleri de yirmi akçe idi. Ayrıca altı ayda bir serâserden dolama ve yılda bir defâ çatma kadife üst elbisesi ve birer tülbent verilmekte idi.

Hasodalılardan çıkma yapıldığında eskiler müteferrikalıkla, acemiler de çâşnigîrlikle tâyinleri yapılırdı. Ancak hasodalılardan sancakbeyliği ile çıkanların olduğu da görülmüştür.

Hasoda ve diğer enderûn odalarının nizamnâmeleri vardı ve bu harfiyen tatbik edilirdi. Yatma ve kalkma saatleri, istirâhat saatleri, muayyendi. Bunlar yatsı namazından sonra yatarlardı. Odalarda ders okutmak üzere birer hoca ve her odanın bir imâmı ile müezzini bulunurdu. Her perşembe günü akşamı yatsı namazından sonra pâdişâhın sıhhati, devletin selâmeti din ve devlet düşmanlarının kahrolması için duâ edilirdi. Oda zâbitleri, burada yaşayan içoğlanlarının tahsil ve terbiyelerine çok büyük bir îtinâ gösterirlerdi. Zâbitleri kontrol için silahdâr ağa arada bir kıyafet değiştirerek bunları teftiş ederdi.

Hasoda ve diğer enderûn odalarında mükemmel bir tahsil ve terbiye verilirdi. Buradan yetişen devlet adamları arasında mükemmel eserler vücuda getirenlerin sayısı az değildir. Hattâ bâzıları sanatlarındaki şöhretleri dolayısıyla o sanatlarla anılmışlardır. Nakkaş Hasan Paşa, Kemankeş Kara Mustafa Paşa, Hattat Hasan Paşa, Kavukçu Mustafa Paşa gibi.

Hasoda, hazîne, kiler ve seferli odalarının hizmetleri 1833 yılında lağv edildikten sonra yeni bir enderûn teşkilâtına yer verildi.


Son takip: 06.08.2020 - 10:56
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· BANYO · SATUK BUğRA HAN (Bkz. Abdülkerim Satuk Buğra Han) · CüVEYRiYYE · ARUZ · MaBEYN · KOCA RaGIB MEHMED PAşA · KARGI · SAiD PAşA (Küçük Mehmed) · MECiDiYE NişANI · ZüNNuN-i MISRi · MUSKA · iLaH · PAMUKTAşI · CABO VERDE · ViRMAN · TiKAğACI (Tectona grandis) · FERHAD PAşA · ATAi (NEV’iZADE) · BARIş GüCü · AHMED PAşA · SUAD HAYRi üRGüPLü · şaHiT · SELEF-i SaLiHiN · KAM MiLi (Eksantrik Mil) · KABiR · MUHAMMED SIBGATULLAH (Kayyum-ı Zamân) · MANGIR · AVCILIK · OSMAN HAN-III · AHMED MUHTAR PAşA · BiNBiRYAPRAK OTU (Achillea millefolilum) · DiVAN EDEBiYaTI · KULOğLU · ELHAMRA SARAYI · KORE (GüNEY) · MüBaREK GECELER · MATRiS · SiVAS KONGRESi (Bkz. istiklâl Harbi) · KUSKUTA (Cuscuta epithymum) · HAKiM SüLEYMaN ATa · ALBAY (Bkz. Rütbe) · KARAAğAç (Ulmus campestris) · KALP CERRAHiSi · ANNE SüTü · MANOMETRE · ANKARAVi MEHMED EMiN EFENDi · ANDORRA · BAB (Bkz. Batı Avrupa Birliği) · MEHMED aKiF · şaZiLi · Minare
· JiROSKOP · DiNAMiK · BiLGE TONYUKUK · ANARşi · KRONOMETRE · DOMiNiK · TRiNiDAD VE TOBAGO · ELEKTRiK DAğITIM şEBEKESi · AşIK öMER · HaRuN ALEYHiSSELaM · KASiDE-i BüRDE · SEMiRAMiS · BEL FITIğI · çEVRE KiRLENMESi · SER (Bkz. Sera) · KOMPTROLöRLüK · LORDLAR KAMARASI · POTASYUM · TAş VE TAş OCAğI · MAYIN · MiKROFiLM · YERALTI şEHiRLERi · HURMA (Phoenix dactylifera) · ELEKTROAKUSTiK · YüKSEK ASKERi şuRa (Bkz. Askerî şurâ) · PERUZE · BATARYA · URYaNi DEDE · HAYIT (Vitex agnus-castus) · DRiNA KöPRüSü · HAYDAR PAşA (Koca) · DEMiRi · DURSUN (TURSUN) FAKiH · BüYüK OKYANUS · LOHUSAOTUGiLLER (Aristolochiaceae), Osterluzei · FAHREDDiN ACEMi · SAiD FAiK ABASIYANIK · TRiATLON · çEKiçBALIğI (Sphyrna zygaena) · LETONYA
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber