Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· EFEKTiF
· LöSEMi (Bkz. Kan Kanseri)
· WHO (Bkz. Dünyâ Sağlık Teşkilâtı)
· ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman)
· ARTiSTiK PATiNAJ (Bkz. Patinaj)
· işTAH
· KATILAşMA (Bkz. Donma)
· LINDBERGH, Charles Augustus
· PiYaLE PAşA
· YüKSELTGENME (Bkz. indirgenme ve Yüseltgenme)
· BERKELYUM
· DEFiBRiLASYON
· ELEKTROAKUSTiK
· KATSAYI
· MOLiBDEN

Son Okunanlar
· GELiBOLULU MUSTAFA aLi
· MAGNiSAViZaDE
· şAHSiYET
· CaHiD KüLEBi
· NEVRASTENi
· YILDIRIM BaYEZiD HAN
· YILAN BOYUNLU KUş (Anhinga)
· MANYETiK REZONANS (Bkz. Nükleer Menyetik Rezonas [NMR])
· ADLiYE KOMiSYONU
· iNTaNiYE

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

GELİBOLULU MUSTAFA ÂLÎ

on altıncı asırda yetişen meşhur Osmanlı târihçisi. Adı, Mustafa bin Ahmed’dir. 1541 senesi Nisan ayında Gelibolu’da doğdu. Küçük yaşta tahsîle başlayan Âlî Efendi yirmi yaşında medreseden mezun oldu.

Mihr-ü Mah adlı eserini şehzâde İkinci Selim’e takdim ederek dîvân kâtibliği vazîfesine atandı. Daha sonra Şam beylerbeyi Lala Mustafa Paşanın dîvân kâtipliğine tâyin edildi. Mustafa Paşanın Mısır beylerbeyi olması ile birlikte Mısır’a gitti. Bir süre sonra Mustafa Paşa Mısır beylerbeyliğinden alınınca, Manisa’daki Şehzâde Üçüncü Murâd’ın musâhibleri arasına girdi. Oradan Bosna Beylerbeyi Ferhat Paşanın dîvân kâtipliği vazîfesine tâyin edildi.

Sultan Üçüncü Murâd Han devrinde Gürcistan beylerbeyliği ve dîvân kâtipliği görevlerinde bulundu.

Sultan Üçüncü Mehmed tahta çıktığı zaman mîr-i mîrân rütbesiyle Şam vâliliğine tâyin edildi. Fakat o, yazmakta olduğu Künhü’l-Ahbâr adlı eserini tamamlamak için lüzumlu malzemeyi daha rahat bulabileceği Mısır defterdârlığı veya Amasya sancakbeyliğini istedi.

Son olarak kendisine Cidde emirliği verilen Âlî Efendi, bu vazîfesine Mısır ve Mekke yoluyla giderek hac farîzasını yerine getirdi. Sultan Üçüncü Mehmed’e yazdığı bir mesnevîde kendisine Mısır eyâletinin verilmesini ricâ etmişse de, buna nâil olamadan 1600 senesinde Cidde’de vefât etti.

Âlî, bir şâir olarak zaman zaman üstün şiirler yazmıştır. Bunu, ortaya koyduğu üç Dîvân’ı açıkça gösterir. Ayrıca şerh edebiyatımızda mühim yeri vardır. Sultan Üçüncü Murâd’ın şiirlerinin şerhini yapmıştır. Nefî gibi bâzı şâirlere mahlas vermesi onun şiirimizin ustalarından olduğunun açık delilidir. Ancak dalgalı ve dengesiz bir rûh yapısına sâhib olması hayâtına da aksetmiştir. Bunu diğer eserlerinde de görmek mümkündür.

Âlî Mustafa Efendi, çeşitli alanlarda yazı yazmakla birlikte, asıl başarılı olduğu alan târihtir. Ayrıca eserlerinde tenkid fikrine yer verir. Asrını bir bakımdan ele alan bir yazar olup, manzum, mensur elliye yakın eseri vardır. Bunlardan en meşhuru dört bölümden meydana gelen Künhü’l-Ahbâr adlı târihidir. Bu eser, sâdece bir Osmanlı târihini değil, Peygamberler târihi, İslâm târihi, Türk ve Moğol târihi bahislerini de içine alan bir âlem târihidir. Âlî Efendi, eserde Osmanlı âlim ve şâirleri için de önemli bir kısım ayırmış olup, bu bölüm şâirler tezkiresi sayılabilecek genişliktedir. Eserin en geniş kısmı, 16. asır Osmanlı târihini anlattığı bölümdür. Ayrıca İslâm târihinde verilen bilgiler geniş ve teferruâtlıdır. Eserin ilmî değerini artıran bir yönü, Âlî’nin, İslâm medeniyetinin gelişmesinde Türklerin büyük rolüne ve hizmetine dikkat çekmesidir. Bunun yanında, yeri geldikçe, bölüm bölüm Avrupa milletleri hakkında da kısa bilgiler verilmiştir. Eserin başından İstanbul’un fethine kadar olan kısmı tertibine uygun olarak beş cilt hâlinde basılmıştır. Yazmaları çeşitli parçalar hâlinde İstanbul’un birçok kütüphânelerinde bulunmaktadır.

Kavâidü’l-Mecâlis; Osmanlı medeniyeti ve sosyal hayâtı bakımından kıymetli bilgiler veren bir görgü ve âdâb-ı muâşeret kitabıdır. Âlî Efendi, ömrünün sonlarına doğru Sultan Üçüncü Murâd Hanın isteği üzerine yazdığı bu eserde, mühim meclislerde çeşitli sınıf, sanat ve mesleklere mensup insanların nasıl hareket edeceklerini, nasıl giyineceklerini, kısacası topluluk içinde âdâba uygun yaşamak için neler yapmak ve neleri bilmek gerektiğini anlatmıştır.

Diğer bir önemli eseri Menâkıb-ı Hünerverân’dır. Eserde Türk-İslâm âleminde yetişen büyük hattatlar ve bunların hat sanatlarından, ayrıca tasvircilerden, tezhipçilerden, mücellit, halkari, zerefşân ve oyma sanatlarından bahsedilmekte, zamânın diğer sanatları ve sanatkârları hakkında da kıymetli bilgiler verilmektedir. İstanbul ve Viyana kütüphânelerinde dokuz nüshası bulunan eser, yedi bölümden meydana gelmiştir. İbn-ül-Emin Mahmûd Kemâl tarafından 1926 senesinde İstanbul’da eserin karşılaştırmalı neşri gerçekleştirilmiştir.

Âlî’nin yazdığı diğer mühim eserler şunlardır:

1) Nâdir-ül-Mahârîb, 2) Heft Meclis, 3) Zübdet-üt-Tevârih, 4) Nusretnâme, 5) Câmi-ul-Hubûr der Mecâlis-i Sûr, 6) Mirkât-ül-Cihâd, 7) Füsûlü Hallü Akd ve Usûli Harc ü Nakd, 8) Hâlât-ül-Kâhire min el-Âdât- iz-Zâhire, 9) Mihr ü Mah, 10) Mihr ü Vefâ, 11) Tuhfet-ül-Uşşâk, 12) Râhat-ün-Nüfûs, 13) Hilyet-ür-Ricâl, 14) Münşeât, 15) Mahâsin-ül-Âdâb, 16) Dîvân (üç adet Vâridât-ı Enîka).


Son takip: 18.07.2019 - 05:30
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· UZEYR ALEYHiSSELaM · RüYa · HARBAK (Bkz. Bohçaotu) · YEM TORBASI · SELEF-i SaLiHiN · AKçAAğAç (Acer) · KOLESTEROL · GAY-LUSSAC, Joseph Louis · RODOS’UN FETHi · ERG · iş BANKASI · GOGOL, Nikolay Vasilyeviç · KUşKONMAZ (Asparagus) · USKUMRU (Scomber scombes) · KAZ (Anser) · KRALSUYU (Bkz. Altın) · LAğIMCI OCAğI · BEşiR FUAD · UMRE (öMRE) · çiNi VE çiNiCiLiK · SüLEYMAN (şah, Han, Bey) · DETERMiNANT · MUHAMMED HaşiM-i KEşMi · AKSARAY · SAKA · KARAKOYUNLULAR · CüZZAM · MENiYYE · BENi MUSA (Ahmed, Muhammed ve Hasan bin Musa) · ARAL GöLü · ZEYNELaBiDiN · BAYKAL GöLü · KOYUNOTU (Agrimonia eupatoria) · METEOR (Bkz. Akanyıldız) · MEHTER · HACI AHMED SiYaHi · DiVaN-I aLi · üRETKEN REAKTöR (Breeder Reaktör) (Bkz. Nükleer Enerji) · DaNiş · LiMON (Citrus medica var. limonum) · VARSAKLAR · METiLEN MaViSi · LORDLAR KAMARASI · MADRiD · LESKOFçALI GaLiB · KENE (ixodes ricinus) · TUNA NEHRi · AçIK KALP AMELiYATI (Bkz. Kalp Cerrahisi) · L · URARTULAR · Minare
· GAY-LUSSAC, Joseph Louis · BöBREK NAKLi (Bkz. Organ Nakli) · MURaD PAşA (KARA) · öMER HAYYaM · AFşiN BEY (Bekçioğlu) · MUHTESiB · MUHAMMED ALEYHiSSELaM · TURNABALIğI (Esox lucius) · çEKiRDEK · MüSaDERE · GUT HASTALIğI · DEVETABANI (Bkz. öksürükotu) · KRUPP · ARENA (Bkz. Boğa Güreşi) · KAZAKiSTAN · EFEKTiF · çIKIK · METANOL (Bkz. Alkoller) · TaBiiYET · TERLEMEK (Tıp) · DOğAN (Falco peregrinus) · BALöZü (Nektar) · MAHMuD-I iNCiRFAGNEVi · VAKUM · ASiMPTOT · GOEBBELS, Joseph Paul · GELiNCiK (Papaver rhoeas) · BELiZE · MüşEBBiHE · KAçKAR DAğI · AHMED CEVDET (ikdamcı) · METiL · MiHRAP · DALGIç · MESLEK HASTALIKLARI · PALYAçO · öğRETiM (Bkz. Eğitim) · AIDS · KREZüS · MENTOL
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber