Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· HESS, Rudolpf
· HiPERBARiK OKSiJEN TEDaViSi (Bkz. Oksijen Tedâvisi)
· KEçECiZaDE FUaD PAşA (Bkz. Fuâd Paşa)
· MEKTUP (Bkz. Edebi Türler)
· S
· SALDIRGANLIK
· TEKPARMAKLILAR (Perissodactyle)
· TOMURCUK
· TOPçU OCAğI
· TSEK (Bkz. Türk Standartları Enstitüsü)
· TURKUVAZ
· üFTaDE
· YEşiM
· ANGLiKANiZM
· ANTREPO

Son Okunanlar
· GABEN
· REKLaM
· iYON BAğI (Bkz. Kimyâsal Bağlar)
· GIDa ZEHiRLENMELERi
· LADENGiLLER (Cistaceae)
· SüLFAMiK ASiT
· STANLEY, Henry Morton
· MAHMUZçiçEği (Centranthus ruber)
· DEVLETşAH (Alâüddevle Bahtişah Gâzi Semerkandî)
· NASYONALiZM (Bkz. Milliyetçilik)

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

GABEN

Alm. Betrug (m), Metrugerei; übervorteilung (f), Fr. Faute (f), İng. Fraud overcharge. Alışverişte çok aldanmak. Gaben lügatte, “bir şeyi tam olarak bilmediğinden, işin hakîkatini anlayamamak” anlamındadır. Ticârette ise, tarafların karşılıklı olarak yerine getirmeleri îcâb eden konuda, ıvâzlarda (bedellerde) aşırı bir nisbetsizlik bulunmasıdır. Gabene mâruz kalan tarafın zarârına sebeb olan bu nisbetsizlik, hîleyle, yalan söylemekle (tagrîrle) olmuşsa, sözleşmenin bozulmasına yol açar.

İslâm hukûkunda alım-satım ve ticârî sözleşmelerde iki türlü gaben vardır:

Gaben-i fâhiş: Bir alışverişte veyâhut ticârî anlaşmada taraflardan birisinin nisbetsiz şekilde çok aldanmasıdır. Bunun miktârı, Mecelle’nin 165. maddesinde şöyle bildirilmektedir: “Sarraflıkta yüzde iki buçuk (% 2,5), urûzda, yâni hayvanlardan başka menkul (taşınır) mallar için yüzde beş (% 5), hayvanlar için yüzde on (% 10), binâlar için yüzde yirmi (% 20)dir.”

Sıkışık durumda olana, meselâ aç, susuz, çıplak, evsiz kalana, bunları piyasadaki en yüksek değerinden gaben-i fâhiş ile yüksek fiyatla satmak, İslâm dîninde yasak edilmiştir. Geçimini temin etmek için, herhangi bir şeyini satmak zorunda kalan fakir kimsenin sattığını, gaben-i fâhişle ucuza almak da yasaktır. Yalan söylemek sûretiyle gaben-i fâhişle aldatılan kimse, yapılan alışveriş sözleşmesini feshedip, bozabilir. Yetimlerin, deli olanların, mâtûhların (bunakların), vakıfların ve hazînenin (beytülmâlın) mallarını da gaben-i fâhiş ile satmak bâtıldır (yok hükmünde olup geçersizdir). Gaben-i fâhiş akdin (sözleşmenin) bozulmasına sebeb değildir. Meselâ bir kimse malını yalan söylemeden gaben-i fâhişle satsa aldanan müşteri sözleşmeyi bozamaz. Ancak sözleşme tagrîr, yâni aldatmayla olursa bozulabilir.

Gaben-i yesîr: Az aldanmak demektir. Gaben-i fâhişte bildirilen miktarlardan az olan aldanmaya “gaben-i yesîr” denir. Gaben-i yesîr ile olan aldanma, isterse yalan söyleyerek bile olsa, alışveriş sözleşmesinin feshedilmesine sebeb olmaz.

Borçlar hukûkunda: Genel olarak Borçlar Kânunu’nun 21. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede; “Bir akitte vaatler arasında açık bir nisbetsizlik bulunduğu taktirde, eğer gabin (veya gaben) mutazarrırın (zarar görenin) muzayaka (darda kalma) hâlinde bulunmasından veya hiffetinden (hafifliğinden) yâhut tecrübesizliğinden istifâde sûretiyle vukûa getirilmiş ise mutazarrır bir sene zarfında akdi feshettiğini beyân ederek verdiği şeyi geri alabilir. Bu müddet akdin in’ikâdından îtibâren başlar.” diye ifâde edilmektedir.

İki taraflı sözleşmelerde, tarafların, birbirine karşı borç yükleyen şartları tâyinde esas olan serbestliktir. Bununla berâber, ahlâka aykırılık, imkânsızlık gibi gaben de sözleşme serbestisinin sınırlarından birini teşkil eder. Muhataralı (tehlikeli) işlemler hâriç, iki tarafa borç yükleyen bütün sözleşmelerde uygulama alanı bulur. Kânuna göre sözleşmede gabenin varlığı için, iki şartın gerçekleşmesi gerekmektedir:

1. Ivazlar (bedeller) arasında aşırı nisbetsizlik bulunmalıdır. Bu nisbetsizliğin, âşikâr olması ve işten anlayan herkesin gözüne çarpacak yükseklikte bulunması lâzımdır.

2. Aşırı nisbetsizliğin, karşı tarafın özel durumunun istismâr edilmesinden doğması da şarttır. Kânunda bu özel haller, darda kalma, hafiflik ve tecrübesizlik olarak sayılmıştır.

Sözleşmede gabenin varlığı sözkonusu olduğundan, zarar gören taraf bir sene içinde olmak şartıyle sözleşmeyi iptal edebilir. Yerine getirmediği borcundan kurtulur. Bedelini daha önce ifâ etmişse, dâvâ açarak geri ister. Karşı taraf da ödediğini istemek hakkına sâhiptir. Ayrıca zarar gören taraf, karşı taraftan tazminât isteyebilir.


Son takip: 12.12.2018 - 07:58
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· DiL · MANTIK DEVRELERi · OTLUKBELi MEYDAN MUHaREBESi · ALPLER · VAROLUşçULUK (Bkz. Edebî Akımlar) · ET · ASGARi GEçiM iNDiRiMi · HARNUP (Ceratonia siliqua) · FaZIL AHMED PAşA · BEş HECECiLER · CELDEKi · PARATiROiD BEZi · FETHi BEY (Süleyman) · ANTROPOLOJi · DONDURMA · HAYIZ VE NiFAS · KUDuRi · TERCi-i BEND (Bkz. Nazım şekilleri) · COLUMBUS, Christopher (Kristof Kolomp) · SES KISIKLIğI · YERSOMUNU (Bkz. Siklamen) · LONDON, Jack · DOPiNG · TOLUNOğULLARI · AD KAVMi · LiRA (Türk Lirası) · KUZEY KIBRIS TüRK CUMHuRiYETi · SARAçLIK · MEVLaNa HaLiD-i BAğDaDi (Bkz. Hâlid-i Bağdâdî) · HOVERCRAFT (Bkz. Hava Yastıklı Araç) · GORiL (Gorilla gorilla) · RESuL (Bkz. Peygamber) · AVNi (Yenişehirli) · çAYKOVSKi, Peter iliç · BARBAROS HAYREDDiN PAşA · SALK, Dr. Jonas · TORICELLi, · LüMEN · şiLi · DüRZiLER (Bkz. Derezîler) · MEHMED aKiF · iLTiZAM (Bkz. Mukâtaa) · GLiKOZ · CEMaLi · TüRKiYE SELçUKLULARI · PATLAYICI MADDELER · MiNa · GOLTZ, Colmar · ULUSLARARASI EKONOMiK işBiRLiği VE KALKINMA TEşKiLaTI (OECD) · EGZOZ SiSTEMi · Minare
· HIRiSTiYANLIK · LEJYON · BALIKESiR · MUSTAFA PAşA (Kıbrıs Fâtihi) (Bkz. Lala Mustafa Paşa) · KANO · RüZGaRüSTü ADALARI · KILIR (Bkz. Dişotu) · Behmenli Sultanları · SERASKER · VETO · PILSUDSKI, Jozef · PATiNAJ · SiNDiRiM (Bkz. Hazım) · çAP · ALTIPARMAKLILIK · BEYAZ SALKIM (Robinia pseudoacacia) · JüBiLE · ANADOLU SELçUKLULARI (Bkz. Türkiye Selçukluları) · ş · AHMED MiDHAT EFENDi · SAGAN, Françoise · KEşişLEME (Bkz. Rüzgârlar) · KiMYaSAL SiLaHLAR · KEMOTERAPi · işLEM · MAHMuD HAN-I · KAVALALILAR · HELiKOPTER · HAYaTiZaDELER · ODA · BATiSKAF · NESEFi · YaKuT HAMEVi · iHTiSaB · HüCRE BöLüNMESi (Bkz.Hücre) · iSHAK PAşA · PEDAL · SLOVENYA · HiNDiSTAN · KiNETiK ENERJi
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber