Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· BOYUN
· TOPOGRAFYA
· YAZ
· DEVLET GiRAY HAN-I
· iMaM-I Eş’ARi (Bkz. Ebü’l-Hasan-ı Eş’arî)
· TEKRi (Bkz. Sumak)
· VALF
· ANJiN
· COULOMB
· GöKKüRESi
· iSLaM EKONOMiSi (Bkz. iktdisâdî Sistemler)
· KAMPANYA
· MEHMED PAşA (Muhsinzâde)
· PAS
· PATEN; (Bkz. Patinaj)

Son Okunanlar
· EDiB AHMED YüKNEKi
· MATERYALiZM
· MüRşiD
· CiSiM
· HACER-üL-ESVED
· GAY-LUSSAC, Joseph Louis
· HAKAS MUHTARiYETi
· BiD'AT
· KOMPRADOR
· MiHRAP

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

EDİB AHMED YÜKNEKÎ

Karahanlılar zamânında yetişen büyük Türk edibi. Türkistan’da Yüknek’te doğdu. Hayâtı hakkında kaynaklarda fazla bir bilgi yoktur. On birinci asrın sonlarıyla on ikinci asrın başlarında yaşamıştır. Arabî ve Farisiyi öğrenmiş, tefsir, hadis, fıkıh gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş, takvâ sâhibi, âlim, fâzıl bir zâttır. Eski kaynaklar, Edib Ahmed’e dâir menkıbevî bilgiler vermektedir.

Ali Şîr Nevâî, Nesâim-ül Mehabbe’sinde; “Edib Ahmed, aslen Türktür, Türkler arasında bir çok menkıbesi anlatılır. Edib Ahmed’in doğuştan kör olup, çok zekî, dindâr ve kâbiliyetli bir insan olduğu rivâyet edilir.” demektedir.

Atabet-ül-Hakâyık’ın sonunda; “Adım, Edib Ahmed’dir.Sözüm, edeb ve öğüttür. Bu kitâbı; kendim gidersem, sözüm kalsın diye yazdım. Ey benden sonra gelen! Bunu okursan beni duâdan unatma!” diyerek, kendinden bahsetmiştir.

EdibAhmed’in, zamânımıza birkaç yazma nüshası ulaşan tek eserinin adı Atabet-ül-Hakâyık’tır. Hakîkatlerin eşiği mânâsına gelen bu eser, Türk ve Acem ülkeleri meliği Dâd Sipehsâlar Muhammed Beye sunulmuştur. Eser, Kutadgu Bilig gibi, Şehnâme vezniyle, yâni aruzun, “Feûlun feûlün feûlün feûl’” kalıbıyla yazılmıştır. Eserin başında bir tahmîd, bir nât manzûmesi, dört halîfenin medhi hakında üçüncü bir manzûme vardır. Bunlar aynı vezinle ve gazel şeklinde söylenmiştir. Bunlardan sonra, Dâd Sipehsâlar Muhammed Bey hakkında bir medhiye vardır.On dört bölümlük bir manzumenin arkasında, eserin yazılış sebebini anlatan yine gazel şeklinde altı beyitlik ayrı bir manzûme bulunmaktadır. Bunlardan sonra, eserin baştan sona dörtlüklerle söylenmiş, esas metni yer alır. Esas metinde yüz iki dörtlük bulunmaktadır. Bunlarda ilmin faydası ve bilgisizliğin zararı, dilin muhâfazası, dünyânın kötülüğü, tevâzû ve kibir, cömertlik ve hasislik, harislik, kerem, hilm ve diğer iyilikler anlatılmış ayrıca, zamânın bozukluğundan şikâyet ve kendi özrüne yer vermiştir.

Atabet-ül-Hakâyık’ın tamâmı 512 mısradır. Bu bakımdan Kutadgu Bilig’den bir hayli küçüktür. Fakat İslâmî Türk edebiyâtında elde bulunan ikinci eser olması bakımından dil târihi ve edebiyât açısından kıymeti fazladır. Kutadgu Bilig, beyitler hâlinde ve mesnevî tarzında yazılmasına rağmen, Atâbet-ül-Hakâyık dörtlüklerle yazılmıştır. Vezin ve kâfiye yönünden pek sağlam değildir.Yer yer aksaklıklara rastlanır. Tam ve yarım kâfiyelerin yanında, bâzan redifle yetinildiği de görülür.

Atabet-ül-Hakâyık, bir ahlâk ve öğüt kitabı olduğu için, tamâmen hikmet tarzında yazılmıştır. Eserden, Edib Ahmed’in İslâmî ilimlere hakkıyla vâkıf olduğu anlaşılmaktadır.

Atabet-ül-Hakâyık’ın sonunda, Edib Ahmed’e âit olmayan üç bölüm vardır. Birincisinin, kim tarafından yazıldığı belli değildir.İkinci ek,Seyfî mahlası ile şiirler yazan Seyfeddîn Barlas’a âittir.Üçüncüsü ise, Timur Han zamânında yaşamış, edebiyâtla ilgilenen devlet adamlarından olan Arslan Hoca tarafından yapılmıştır.

Eser 1906 senesinde, İstanbul Dârülfünûn lisâniyat târihi müderrisi Necib Âsım Bey tarafından Ayasofya Kütüphânesinde bulunmuş ve 1918 senesinde Hibetü’l-Hakâyık adıyla, İstanbul’da neşredilmiştir. Atabet-ül-Hakâyık’ın, mukâyeseli ve en mükemmel neşrini, Reşîd Rahmetî Arat yapmıştır. Arat; Semerkand, Ayasofya, Topkapı Sarayı nüshaları başta olmak üzere, eserle ilgili bulduğu parçaları zikretmiş ve tenkidli neşrini yapmıştır. 1951 yılında Türk Dil Kurumu yayınları arasında çıkan eserde, uzun ve geniş bir araştırmanın yanı sıra, eser üzerinde inceleme, tenkidli metin ve günümüz Türkçesine çevrilmiş şeklini neşreden Arat, eserin indeksini yapmış ve Uygur harfi nüshalarının basımını da vermiştir.


Son takip: 19.11.2019 - 12:32
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· ALAEDDiN CAMii · YASAMA DOKUNULMAZLIğI · DENiZALTI · ULUSLARARASI ADaLET DiVaNI (Bkz. Lahey Adâlet Dîvânı) · DüYuN-I UMuMiYE · SaDi şiRaZi · TABGAçLAR · ZERDAçAL (Zerdeçöp) (Curcuma longa) · OTOKLAV · ENGiZiSYON · HUDSON KöRFEZi · GLADYATöR · BARAJ · NiTRiK ASiT · JENERATöR · MEDENiYET · EBu ZERR-iL-GIFaRi · BAKAN · FEN BiLiMLERi · FERiBOT · TONYUKUK (Bkz. Bilge Tonyukuk) · SENED-i iTTiFAK · BASUR (Hemoroit) · JUDO · TENEKE · YERçiKiMi (Bkz. Ağırlık) · BAMBU (Bambusa) · AHMED MEKKi · ORHAN GaZi · iSTiKLaL MARşI · BAYEZiD-I (Bkz. Yıldırım Bayezid) · CENaBi MUSTAFA EFENDi · HASODA · ANGLiKANiZM · ANOFEL (Bkz. Sivrisinek) · BUZ · ALi HAYDAR EFENDi · HiSBE TEşKiLaTI (Bkz. ihtisab) · SüMERLER · ITIR (Pelargonium graveolens) · GöLGE OYUNLARI · HiCRi YIL · iBN-i BACCE · FENERLiLER · NAPALM · UçAK · YöNETMELiK · PESTALOZZi, Johann Heinrich · ALKiN (Bkz. Hidrokarbon) · Behmenli Sultanları · Minare
· KIRIKLAR · PLANCK, Max Karl Ernst Ludwig · DEREZiLER (Dürzîler) · RAVENT (Rheum officinale) · MüEZZiN · KAYISI (Prunus armeniaca) · TEKSiR · SONAR (Bkz. Denizaltı, Seyrüsefer) · TERMOSTAT · VEZüV · CAM · SELENYUM · POLiETER (Bkz. Reçine) · HALKEVLERi · MaLiK BiN ENES (Bkz. imâm-ı Mâlik) · Ka’B BiN ZüHEYR · BUHaRA · VEFa KONEVi · ANKARA · HARCIRAH · DüNYa · VEYSi · HEPTATLON (Bkz. Atletizm) · DAMKORUğUGiLLER (Crassulacenae) · DEMOKRASi · KABURGA · VAHşi · iSKANDiL · MERCANKöşK (Bkz. Güveyiotu) · MUHTESiB · MuSa ALEYHiSSELaM · MiSKOTU (Mimulus moshatus) · üTü · NiHAD ERiM · ViSKOZiMETRE (Bkz. Viskozluk) · HAPşIRMA · iBRaHiM PAşA SARAYI · KARASiOğULLARI BEYLiği · TUZ (Yemek tuzu) · AMERiKA
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber