Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· TERMOSTAT
· NüKLEER SiLAHLAR
· PERSEPOLiS
· SüZGEç (Bkz. Filtre)
· YüKSEK ATLAMA (Bkz. Atletizm)
· ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman)
· DENiZşAKAYIKLARI (Actiniidae)
· EHL-iSALiB
· SER (Bkz. Sera)
· şEKERKAMIşI (Saccharum officiarum)
· YaKuB
· AMME HUKUKU
· ANDROPOV, Yuriy Vladimiroviç
· COULOMB
· çULHAKUşU (Bkz. Baştankara)

Son Okunanlar
· DiFERANSiYEL HESAP
· ATOM REAKTöRü (Bkz. Nükleer Enerji)
· KARINCA (Formica)
· LENZ KaNUNU
· iBN-i ARABşAH
· STATiK
· ABDüLBAKi ARiF EFENDi
· MiğFER
· EZAN
· TERLEMEK (Tıp)

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

DİFERANSİYEL HESAP

Alm. Differentialrechnung (f), Fr. Calcul (m), differentiel, İng. Differential Calculus. Matematikte y= f(x) gibi bir fonksiyonda x bağımsız değişkeninde meydana getirilen sonsuz küçük dx artımına karşılık, bağımlı y değişkeninde meydana gelen dy artımı ile ilgili hesaplar. Kelime olarak fark anlamına gelir.

Türev: Matematik analizin önemli kavramlarından biri. Bir fonksiyonun sonsuz küçük değişimlerini inceleyen konu. En basiti dy/dx’tir ki, buna fonksiyonun incelenen noktadaki türevi denir. Geometrik olarak teğetin eğimi ile ilgilidir. Türevin değişik bir fizik karşılığı da, hareket hâlinde bulunan bir cismin âni hızıdır. Meselâ bir noktanın doğru üzerindeki hareketi belirli bir noktadan olan uzaklığı f (t) ile ölçülüyorsa, âni hızı df/dt olarak belirtilir. Eğer artımlar sonlu bir değerde iseler, meselâ y=f (x) fonksiyonunda x’deki Dx sonlu artımına Dy = f(x + Dx) - f(x) artımı karşı gelir. Dx ve Dy’ler küçüldükçe dx ve dy’e yaklaşırlar. Buna göre y= f(x)in x0 noktasındaki türevi:



f(x° + Dx) - f(x°) f(x) - f (x°)

f’(x°) = Lim ¾¾¾¾¾¾¾¾¾ = Lim ¾¾¾¾¾

Dx®0 Dx x®x° x-x°

dir.

y = f(x) her noktada türevli ise

dy df

y’ = ¾¾ = f’ (x) = ¾¾ =Dxf

dx dx

notasyonları kullanılır.

Maksimum ve minimum: sürekli fonksiyonların bir noktadaki teğeti yataysa bu nokta bir maksimum veya minimum nokta olabilir. Bu ise fonksiyonun türevi sıfıra eşitlenerek kolayca aranabilir.

Diferansiyel denklem: Matematiksel fizik ve kimyâda olayları kontrol eden ifâdeler genellikle fonksiyonu ve türevlerini ihtivâ ederler. İşte böyle aranan fonksiyonun türevlerini de ihtivâ eden denklemlere “diferansiyel denklem” denir. Meselâ dy/dx = -ky bir diferansiyel denklemdir.

Kısmî türev: Eğer U gibi bir fonksiyon x,y ve z gibi birden fazla bağımsız değişkene bağlı ise, U=U (x,y,z) bu hâlde türev işlemi her üç değişkene göre yapılabilir. Bu hâlde türevi alınmayan bağımsız değişken sâbit gibi kabûl edilir. Birden fazla bağımsız değişken olmasındaki bu özel durum:



yazılarak ayırt edilir. Bilinmeyen fonksiyonların bu çeşit türevlerini ihtivâ eden denklemlere ise kısmî türevli diferansiyel denklemler denir.



Zincir kâidesi: Bir fonksiyonun bağımsız değişkeni, başka bir bağımsız değişkenin fonksiyonu ise, yâni z=z (y) ve y=y (x) ise, ilk fonksiyonun esas bağımsız değişkene göre türevi zincir kâidesi denilen:





ifâdesine göre hesaplanır.

Diferansiyel geometri: Matematiğin, türev işleminin anlamlı olduğu uzayları bu vâsıta ile inceleyen koludur. Fonksiyonun bağımsız değişken sayısı uzayın koordinatlarına karşı getirtilebilir. İncelediği temel büyüklükler eğri, yüzey, teğet, düzlem, normal vektör olarak sayılabilir.

Târihî gelişim: Diferansiyel hesap üzerinde batıda ilk çalışan İngiliz İsaac Newton’dur. 1665’te yayınladığı çalışmalarında sonsuz küçük büyüklerden bahsetmiştir. Ancak daha büyük bir katkıya Alman Gottfriend Wilhelm Leibniz sâhiptir. 1673’te günümüzde de kullanılan dx sembolünü vermiştir. Almanya’da tutulmayan eseri, İsviçre’de Jakob ve Johann Bernoulli Kardeşler tarafından dikkatlice tâkip edilmiş ve verilen hesap metodları uygulanmıştır. Daha sonra bu alanda ilk çalışan İtalyan Jacopo Riccatti, Leonhard Euler, N.H. Abel ve Augustin Louis Cauchy olarak sayılabilir.


Son takip: 04.04.2020 - 04:54
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· CUMHuRiYET · çAğRI KUVVETi · BERLiN MUAHEDESi · MUHYiDDiN iBNi ARaBi · HaFIZA · BAğ (Bkz. Kimyasal Bağlar) · PiRiNç (Oryza sativa) · YERMüK SAVAşI · FENOLiK REçiNE · DENiZ KUVVETLERi · CUMa SELaMLIğI · HiMALAYALAR · KIRKLARELi · STAGFLASYON · ZAKKUM-ZIKKIM AğACI (Nerium oleander) · FiRaSET · KOL GEZMEK · ARiF BEY (Bkz. Hacı Arif Bey) · üSTüBEç · PUMA (Felis concolor) · YiRMiSEKiZ MEHMED çELEBi · MANDALiNA (Citrus reticulata, C. nobilis) · iNCiL · çORUM · MENiYYE · iLK YARDIM · DOğRU AKIM (Bkz. Elektrik Akımı) · PARATiFO · BERiLYUM · çiY · HAWAi TAKIMADALARI · PASTEUR, Louis · TOP ARABACILARI OCAğI · işTAH · OSMAN YüKSEL SERDENGEçTi · öRüMCEK AğI TEOREMi · HiPERBOL (Bkz. Konikler) · MALKOçOğULLARI · MUHaSEBE · BEşiKTAş JiMNASTiK KULüBü (BJK) · HARiTA · GiRDAP · KAYAK · TAHTIREVAN · KALEMTRAş · KARBON TETRAKLORüR · ZAMBAKGiLLER (Liliaceae) · EV · TOLSTOY, Lev Nikolayevich · ULAHLAR · Minare
· MUSUL MESELESi · TERMOSTAT · NüKLEER SiLAHLAR · PERSEPOLiS · YüKSEK ATLAMA (Bkz. Atletizm) · ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman) · TüMöR (UR) · VEHB BiN MüNEBBiH · ABBASiLER · ABC SiLAHLARI · ABDALiYE DEVLETi · ABDEST · ABDULLAH BiN ABDüLMUTTALiB · ABDULLAH BiN MüBAREK · ABDULLAH BiN REVAHA · ABDULLAH BiN ZEYD · ABDULLAH REFET BEY · ABDULLAH-I DEHLEVi · ABDURRAHMAN - III · ABDi PAşA · ABDüLAZiZ HAN · ABDüLEHAD NURi · ABDüLGANi NABLüSi · ABDüLHAMiD HAN - II · ABDüLHAY EL-HASENi · ABDüLKADiR CEZAYiRi · ABDüLKADiR MERAGi · ABDüLKAHiR SüHREVERDi (Ebü'n-Necib) · ABDüLKERiM NADiR PAşA · ABDüLLATiF EL-KUDSi · ABDüLVADiLER · ABDüRRAHiM TIRSi · SITMA · DANiMARKA · OSMAN BiN MAZ’uN · KöK BöRi (El-Mâlik el-Muazzam Muzaffer ed-Dîn Ebu Nasr) · DALGIç · TROTSKY, Leon · MANçURYA · PSiKOLOJi
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber