Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· YERMüK SAVAşI
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· MUSUL MESELESi

Burayada Bak
· COULOMB KaNUNU
· HiPERBOL (Bkz. Konikler)
· MURABBA (Bkz. Nazım şekilleri)
· PiROMETRE (Bkz. Termometre)
· SULTANSAZLIğI
· TUNGSTEN (Bkz. Volfram)
· TüYLüBOYA (Bkz. Havacıva otu)
· WHO (Bkz. Dünyâ Sağlık Teşkilâtı)
· ANJiN
· BöBREK NAKLi (Bkz. Organ Nakli)
· CEVDET SUNAY
· COULOMB
· FIRAT NEHRi
· FOBi
· HOLOGRAFi

Son Okunanlar
· ARPALIK
· KAPLICA
· PLATiN
· OKTET KURALI
· PERVaNE
· DüNYa
· HAVaRiLER
· PERGEL
· iZOPREN
· ASiYE BiNTi MüZAHiM

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

ARPALIK

Osmanlılarda devlet memurlarına vazifeleri sırasında maaşlarına ilaveten, görevden ayrıldıktan sonra ise tekaüd veya ma’zuliyyet maaşı olarak tahsis edilen gelir.

Arpalığın ne zaman ve ne gaye ile ihdas edildiği kesin olarak bilinmemektedir. On altıncı asrın başlarında verilmeye başlanan arpalığın, memurluğu dolayısıyla at beslemek durumunda olanlar için konduğu tahmin edilmektedir. Arpalık kendisinden başka kalabalık maiyyeti, uşak ve hizmetkarları bulunanlara masrafları gözeltilerek bağlanırdı. Bu aylık önceleri yeniçeri ağası, bölük ağası gibi askeri şahıslara verilmekte iken, sonraları şeyhülislam, kazasker, müderris gibi yüksek ilmiye sınıfına, sultan hocalarına, güç vazifelerde bulunan idare amirlerine, on yedinci asırdan itibaren de vezirler ile ümeraya verilmeye başlandı.

Arpalık, ya belli bir kaza veya sancağın senelik gelirinin bir kısmı tahsis olunmak veya hazineden belli bir gündelik verilerek olurdu. Bunun birincisine Bervech-i arpalık dirlik, ikincisine Bevech-i arpalık ulufe denilirdi. Arpalığın en fazlası; idare amirleri için senelik 100.000, ilmiye sınıfı için 70.000, yeniçeri ağaları için 58.000, saray mensupları için ise 19.999 akçe idi. Ulufe olarak verilenlerin senelik toplamı da bu değerleri aşmazdı.

Arpalık sahibi olanlar, bizzat arpalık olarak tahsis edilen kazaya gitmeyip yerine bir naib gönderdikleri gibi, bazan da kendileri giderlerdi. Sultan Üçüncü Selim, bozulan ilmiyenin ıslahına teşebbüs ettiği sırada, arpalık sahibi olan ma’zul vilayet kadıları ile kazaskerlerden, vilayet kadılarından mazereti olmayanların bizzat arpalıklarına giderek hakimlik etmeleri ve sakat ve ihtiyar olanların da arpalıklarını iltizama vermeyip emanet suretiyle beşte bir üzerinden ehliyetli dürüst naiblere vermelerini havi neşrettiği fermanda; cahil kimselere naiblik verilmemesini ve imtihansız hiç kimsenin yeniden kadılığa tayin edilmemesini emretti.

Arpalık, birçok suistimallere meydan verdiği için on sekizinci asırda kaldırılarak aylığa bağlandı. Bu durum daha sonra genişliyerek arpalık maaşı; tanzimattan sonra, isim değişikliği ile tarik maaşı ve en son olarak rütbe maaşı adını aldı. Meşrutiyetten sonra ise ilmiye sınıfına da, diğer devlet memurları gibi muntazam aylık ve emekli maaşı bağlandı. Böylece arpalık tarihe karışmış oldu.


Son takip: 03.07.2020 - 02:06
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· DiYATOMiT · KUS BiN SaiDE · ALTAY DAğLARI · AHD-i ATiK · şiNaSi · LAğIM · HOLOGRAFi · KEiB (Bkz. Karadeniz Ekonomik işbirliği) · ETüV (Bkz. ütüv) · SERUM · RADYO · BiRLEşiK ARAP EMiRLiKLERi (BAE) · TRiYAK · KüREK KEMiği · TERaZi · HEKiMBAşILIK · MULTiPL SKLEROZ (MS) · iSHAK PAşA · ALEVi · MEHMED HAN-IV · MUHAMMED PaRiSa · GöK MEKANiği · ALAY KöşKü · BiYOCOğRAFYA · TAHLiYE · MELEKLER · HOTANTOLAR (Koikoiler) · öKüZ (Bkz. Sığırlar) · LuT ALEYHiSSELaM · SAN MARiNO · ü · KALSiYUM SüLFAT (Bkz. Alçı) · AY · ANKA · BARSAKLAR · DENiZşAKAYIKLARI (Actiniidae) · BARENT DENiZi · KITLIK · YILDIRIM AKBULUT · PASTIRMA · KRUPP · FARMAKOPE · AKKOR LAMBA (Bkz. Lamba) · TüMöR (UR) · KONKORDATO · KöPRüLü MEHMED PAşA · ADEN KöRFEZi · AşERE-i MüBEşşERE · AKTiFLEşME ENERJiSi (Bkz. Tepkime) · AZERi iBRAHiM çELEBi · Minare
· HEYBE · LAUE (Max Teodor Felix Von) · ABDüLHAY EL-HASENi · MUSAMMATLAR (Bkz. Nazım şekilleri) · KARACA (Bkz. Geyik) · ABDüLVAHiD BiN ZEYD · TüRK iş (Bkz. Sendika) · BALMUMU · ABDURRAHMAN şEREF · KENAN EVREN · KILIçBALIğI (Xiphias gladius) · RiYa · SULTANSAZLIğI · AB-I HAYAT · YüE-çiLER · GANiMET · ABDüLHAKiM ARVASi · RASMUSSEN, Knud Johan Victor · TUMANBAY (Tomanbay) · BATiSKAF · SLOVENYA · EMaNET · ABLUKA · iHTiSaB · HASAN BASRi çANTAY · AHMED PAşA (Ankebut) · EKG (Bkz. Elektrokardiyografi) · ABBAS HiLMi - II · DaMaD iBRaHiM PAşA · PERUZE · SüLEYMAN (şah, Han, Bey) · PATRiK · ABDüLHAK şiNASi HiSAR · üZENGi · TaRUH · PALA · MESCiD (Bkz. Câmi) · GöLGE OYUNLARI · RASTIK · LADiN (Picea)
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber