Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· YEşiM
· OKTAN SAYISI
· PERON, Juan Domingo
· ENGiNAR (Cynara scolymus)
· KARNAVAL
· MURaD DAğI
· NöROşiRURJi
· SANAT TaRiHi (Bkz. Sanat)
· şEKERKAMIşI (Saccharum officiarum)
· şEKERPANCARI (Bkz. Pancar)
· TEKKE
· THATCHER, Margaret
· ARPALIK
· BEYşEHiR GöLü
· GüNEş YANIKLARI

Son Okunanlar
· USTURLaB (Asturlab-Astrolab)
· MORMONLAR
· GECE KöRLüğü (Bkz. Göz)
· MORiTANYA
· KUDuRi
· ENDONEZYA
· ABDüLVEHHAB-I şA'RANi
· EDHEM PAşA (Gâzi, ibrâhim)
· MORiNA (Gadus callarias)
· MORFiN

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

USTURLÂB (Asturlab-Astrolab)

Alm. Astrolabium, Fr. Astrolabe, İng. Astrolabe. Bir astronomi âleti. Astronomide çeşitli problemlerin grafik olarak gösterilmesi, yıldızların yükseklik açılarının ölçülmesi, enlem dâirelerinin belirlenmesi, zaman ölçülmesi, burçlarla ilgili bilgilerin elde edilmesi vb. işlerde kullanılır. Kelime olarak Yunancadan gelmektedir.

İlk olarak Apollinius (M.Ö. 240) ve Hipporchus (M.Ö. 150) tarafından keşfedildiği, Batlemyüs tarafından kullanıldığı ve Philloponos’un altıncı yüzyılın ilk yarısında bu âletten bahsettiği batılı kaynaklarda bildirilmektedir. Dokuzuncu yüzyılda Harran’daki büyük üniversitede Abbâsî halîfelerinin ilim ve kültüre verdikleri önem neticesinde usturlâb hakkında çeşitli eserlerin yazıldığı bilinmektedir. Bu konuda yazılan en eski kitap, 829-830 senesinde Bağdat’ta ve 833 senesinde Şam’da çalışan Ali ibn Îsâ’ya âittir. Başka bir rivâyete göre de usturlâbı ilk keşfeden ve bu konuda ilk kitap yazan kimse Abbâsî devri astronomi âlimlerinden Ebû İshak el-Fezârî’dir. İslâm dünyâsında ilk kullanan da kendisidir. Bu konu hakkında kitap yazan diğer âlimler El-Bîrûnî, Nâsirüddîn Tûsî ve Habeşül Hasîb’dir.

Müslüman İspanya’da Magrib’de de usturlâb hakkında çeşitli çalışmalar, yapılmış ve enlem derecelerine göre kullanılan levhalar hâlinde usturlâblar yapılmıştır. Her enlemde kullanılabilecek evrensel usturlâb 11. yüzyılda Toledo’da Ali Ebû Halef tarafından yapılmıştır. Bu usturlâb Ez-Zerkalî tarafından geliştirilmiş ve Safiha adıyla meşhur olmuştur. Hattâ Kopernik Zerkalî’den nakiller yapmıştır.

El-Birûnî gibi âlimler yıldızların yerini bir çark ile belirleyen mekanik usturlâblar da geliştirmişlerdir. Bunlar Şamin ve Ez-Zerkalî tarafından geliştirilmiş ve mekanik saatin temeli ortaya çıkmıştır. On ikinci yüzyılda Şerafeddîn et-Tûsî usturlâba yeni bir şekil vererek baston şeklinde bir usturlâb geliştirmiştir.

Stereometrik projeksiyonlu geleneksel usturlâb 13. yüzyılda kadran-usturlâb hâline getirildi. Kadran usturlâblar 16. yüzyılda Osmanlılarda zaman ve yer tâyininde kullanıldı. Hattâ usturlâb ile ilgili Riyâz-ı Muhtar adlı eser Gâzi Ahmed Muhtar Paşa tarafından 1886’da yazılmıştır. Teleskopların gelişmesiyle usturlâb önemini kaybetti.

Geleneksel usturlâbın temeli stereometrik projeksiyona dayanır. Uzaydaki ve yerküresindeki bütün noktaların ekvator düzlemine paralel bir düzlemdeki izdüşümleri usturlâb üzerine çizilir. Usturlâb; Lineer, düzlemsel =(doğrusal) ve küresel olmak üzere üç sınıfa ayrılır. Lineer usturlâbda gök cisimlerinin izdüşümü bir doğru üzerine işâretlenir. Kürevî usturlâbda ise izdişüm yapılmadan bir yarım küre üzerine işâretlenir. Düzlemsel usturlâbda ise gök cisimleri ekvatora paralel düzlemlere izdüşürülerek usturlâbdaki levhalara işâretlenir. Usturlâb denince genel olarak düzlemsel usturlâb anlaşılır.


Son takip: 17.10.2018 - 02:25
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· TEBEşiR · UçURTMA · EDHEM PAşA (ibrâhim) · MüMiN (Bkz. Müslüman) · CEZAYiR · JAMAiKA · LAMi, Giovanni · LESSEPS, Vicomte Ferdinand de · KiBRiT · MORiNA (Gadus callarias) · · DEBBuSi · SPERMA · BAKLAGiLLER (Leguminosae) · AçIK OY · EMiR HüSREV DEHLEVi · DüYuN-I UMuMiYE · iMaM-I MaLiK · YAYLA · SU CAMI · ASTROFiZiK · AKARYAKIT GEMiLERi · AşçIZADE HASAN çELEBi · DEDE KORKUD HiKaYELERi · SANAL · PiSiBALIğI (Limanda Limanda) · KiSai · CEM SULTAN · AKIL-BALiğ · ANTiFRiZ · FAS · HARP · HAK · çIYAN (Scolopendra cingulata) · HACI GiRAY-I · MiSSOURi · EKMEKAğACI (Artocarpus incisa) · GEYiKLi BABA · MAC ARTHUR, Douglas · GREENWiCH (Grinviç) · TAAHHüT · VENüS · REVaNi · DE GAULLE, Charles André · BEYiN YIKAMA · GuRLULAR (GuRiLER) · YEMişEN (Bkz. Alıç) · KAMERA · MELiKşAH · RüçHAN HAKKI · Minare
· ZERDEVA (Bkz. Sansar) · HEMOROiD (Bkz. Bâsur) · RADYUM · LUKA · SiğiL · SERAHSi · FEY · SALçA · YONCA (Medicago) · HAMiDOğULLARI BEYLiği · PLaNöR VE PLaNöRCüLüK · DIş BORçLAR · GRAMOFON · SADRaZAM · çEMBERLiTAş · MANYAS GöLü · iLYaS ALEYHiSSELaM · iSPiNOZ (Fringilla coelebs) · şEKERPANCARI (Bkz. Pancar) · YAHuDi BAKLASI (Bkz. Acıbakla) · HiNT AVRUPA DiLLERi (Bkz. Dil) · TUğLUKLULAR · SULTAN · RAHLE · TERZi BABA · MUSTAFA BEHçET EFENDi · MURaD HAN-I (Hüdâvendigâr) · RECaiZaDE MAHMuD EKREM · TaHiRiLE ZüHRE · BURUCiYE MEDRESESi · MEHMED HAN-V (Bkz. Reşâd Han) · GALANTi, Avram · SAKA (Carduelis carduelis) · şaZiLi · ALiFATiK BiLEşiKLER (Bkz. Hidrokarbon) · TALiDOMiD · FATiN DaVuD EFENDi · EBu ZERR-iL-GIFaRi · TEşHiS · BUZKIRAN
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber