Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· EDiLLE-i şER’iYYE (Bkz. Ahkâm-ı şer’iyye)
· KANTARON
· KARNAVAL
· KIBLENüMa (Bkz. Pusula)
· LAKiT (Bkz. Lukata)
· MARMARA GöLü
· NASRaNi (Bkz. Hıristiyanlık)
· PERiKLES
· PERON, Juan Domingo
· şUa (Bkz. Radyasyon)
· TORICELLi,
· ZARF
· ARGON
· BEYiN CERRAHiSi (Bkz. Nöroşirurji)
· BiRçiM YAPRAKLI BiTKiLER (Monocotyledonae)

Son Okunanlar
· SuFi ALLAHYaR
· KALçA EKLEMi
· ZEYREK (Bkz. Keten)
· ATABEGLER
· SURiYE SELçUKLULARI
· FEN BiLiMLERi
· iSMaiLPAşA (Nişancı)
· GANYMEDE
· GUREBa HASTaNESi (Bkz. Vakıf Gurebâ Hastânesi)
· KOMPOZiT MALZEMELER

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

SÛFÎ ALLAHYÂR

on yedinci yüzyılın sonlarıyla 18. yüzyılın başlarında Türkistan’da yetişmiş olan evliyâdan. Yaşadığı bölgenin dil ve lehçesiyle söylediği güzel şiirlerinde insanlara İslâm dîninin emir ve yasaklarını anlatmıştır.

Özbek Türklerinin Hita koluna mensup olan Sûfî Allahyâr Buhâralıdır. Babası Ahmed Kulı Atalık’tır. Kette Kurgan’da doğdu. Küçük yaştan îtibâren ilim öğrenmeye başladı. Zamânındaki ilim sâhiplerinden İslâmî ilimleri tahsil etti. Ehl-i sünnet îtikâdını ve Hanefî mezhebi fıkıh bilgilerini öğrendi. Bir ara Buhârâ Hanlığında tamgacı yâni gümrük idâresi başkanlığı vazîfesinde bulundu. Bu sırada tasavvuf yoluna meyledip, Nakşibendiyye yolu ileri gelenlerinden Habîbullah Şeyh Nevrûz’un sohbetlerine devam etti. Tasavvufî derecelerde yükselip olgunlaştı. Daha sonra resmî vazîfesinden ayrılarak İslâm dîninin emir ve yasaklarını insanlara anlatmakla meşgul oldu. Yaşadığı bölge halkının dil ve lehçesiyle şiirler söyleyerek insanlara İslâmiyeti anlattı. Halk arasında pekçok tutuldu ve şiirleri dilden dile dolaşır hâle geldi. Arapça, Farsça ve Türkçe olarak söyleyip yazdığı şiirlerinde, bölgede kendisinden önce gelip ilim yayan Ahmed Yesevî, Burhâneddîn Merginânî, İsmâil Buhârî ve Şah-ı Nakşibend Behâeddîn-i Buhârî gibi âlim ve evliyâların yollarını anlattı.

Bu îtibarla şiirleri daha ziyâde didaktik yâni öğretici mâhiyette, tasavvufî ve ahlâkîdir. Bu hâliyle Ahmed Yesevî’nin 18. asırdaki tâkipçisi olduğu söylenebilir.

Yetiştiği bölgenin Yunus Emre’si durumunda olan Sûfî Allahyâr bütün gayretiyle gerek şiirle, gerek nesirle olsun Ehl-i sünnet inancını yaymaya ve İslâmî esasları bildirmeye çalıştı. Farsça Dîvân’ından başka, manzum Meslekü’l-Müttekîn, Murâdü’l-Ârifîn, Mahzenü’l-Mutîîn ve Sebâtü’l-Âcizîn adlı eserleri vardır. Özbek Türkçesiyle yazdığı Sebâtü’l-Âcizîn adlı eserinde, münâcât, tevhîd ve peygamberlere bilhassa Muhammed aleyhisselâma ve Eshâb-ı kirâma geniş yer vermiştir. Vasiyetlerini de bildirdiği bu eserinde emr-i mâruf ve nehy-i anil-münker yaparak sevenlerine nasîhat etmiştir. Bu eserinde halka hitâb ettiği için oldukça açık ve anlaşılır bir Türkçe kullanmıştır. Şiirlerini arûz vezniyle yazmış olması ve bu vezni en iyi şekilde kullanması onun başka bir özelliğidir.

Bütünüyle alıp değerlendirilince İslâmiyete ve Türkçe’ye hizmetlerinin pek büyük olduğu ortaya çıkan Sûfî Allahyâr 1723’te Rahşvâr adlı köyde vefât etti. Bu köy daha sonra Allahyâr adıyla anıldı. Sûfî Allahyâr’ın tesiri bugün de devam etmekte olup, şiirleri elden ele, dilden dile dolaşmaktadır.

Sûfî Allahyâr’ın şiirlerinden bâzı beyitler şöyledir:

Peygamberning barı âdil ü a’del

Velîkin bâzısıdın bâzı efdal

Barınıng bihterini Mustafa’dur

Habib-i Hak nigîn-i enbiyâdur.

(Peygamberlerin hepsi âdil ve adâleti hakkıyla gözetendir. Fakat (böyle olmakla birlikte) bâzısı bâzısından üstündür. Hepsinin en üstünü Mustafa’dır ve O, Allahü teâlânın sevgilisi ve bütün peygamberlerin sonuncusu olan Hâtemü’l-enbiyâdır.)

Hâcetim oldur Hudâya pâ işim baş eyleseng

Munda tevfik onda îmânımı yoldaş eyleseng.

Elkime bir seng asâ-yı himmet ağzımga sena

Könglüme ışk âteşin salsang közüm yaş eyleseng

(Allahü teâlâdan dileğim odur ki, ayaktaki işimi başa çıkarıp, bu dünyâda tevfik, âhirette de îmânımı yoldaş eylesin. Elime himmet asâsını, ağzıma da övgüsünü versin. Gönlüme aşk ateşini salsın ve gözüm yaş eylesin)


Son takip: 16.07.2018 - 03:55
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· MUSTAFA ABDüLCEMiL KIRIMOğLU · PENiSiLiN · HATiB-i BAğDaDi · KANO · REşiD RIZa · DiYATOM (Diatomeae) · LEWiS, Sinclair · GüBRE · AşiRET MEKTEBi · CUMa SELaMLIğI · MAL · NöROFiBROMATOZiS (Sinir Tümörü) · iBRaHiM PAşA SARAYI · SELMaN-I FaRiSi · KREş · HiNT SEFERLERi · ViSKOZiMETRE (Bkz. Viskozluk) · CEYLAN (Gazella dorcos) · iHTiMaLLER HESaBI · SüPERNOVA · AMANOS DAğLARI · iSA YuSUF ALPTEKiN · HiDROJEN SüLFüR · ULUç ALi REiS (Bkz. Kılıç Ali Paşa) · BiYOLOJiK SAVAş · LAWRENCE (Thomas Edward) · DENiZATI (Hippocampus hippocampus) · ESMa-i HüSNa · ZAKKUMGiLLER (Apocynaceae) · KARAAğAç (Ulmus campestris) · üZüM · çAMURHOPLAR (Bkz. Kaya Balığı) · ISKAT VE DEViR · ANTiGUA VE BARBUDA · SEMiRAMiS · şEKER HASTALIğI (Diyabet) · KIBLENüMa (Bkz. Pusula) · TOPLARDAMAR · SUSAM (Sesamum indicum) · URANüS · şEMSEDDiN HALiLi · JEOMORFOLOJi · GECESEFaSIGiLLER (Nyctaginaceae) · GUGUKKUşU (Cuculus) · TEKNOKRASi · TELLüR · ALEM · MADIMAK (Polygonum cognatum) · STERiLiZASYON · BORçLAR · Minare
· CaRiYE (Bkz. Köle) · KaSIM AğA · CEMaL KUTAY · BiLiRüBiN · ERGUVAN (Cercis siliquastrum) · HAMAM · BURUCiYE MEDRESESi · SEBE DEVLETi · SUMAK (Rhus coriaria) · DAVENPORT, John · MELiH CEVDET ANDAY · BiLLURLAşMA · CEYHAN NEHRi · TANEN (Bkz. Tannik Asit) · GüğüM · KIRK HADiS (Bkz. Erbaîn) · HiSSE SENEDi (Bkz. Menkul Kıymetler) · LAHANA (Brassica oleracea) · MEHMED PAşA (Muhsinzâde) · SüNGERLER (Porifera) · ALAEDDiN ALi SABiR · SüVEYş KANALI · PLaN · KOLERA · işMOiL ALEYHiSSELaM · EISENHOWER, Dwight David · SAğLIK · KAMP · PERMüTASYON · BOHçAOTU (Helleborus) · SANSAR (Martes foina) · KERESTE · ELEKTROMETRE · KaZERuNi · BURDUR GöLü · NEHiR (Bkz. Akarsular) · TiROiD BEZi · iZDüşüM · DEKLiNASYON (Meyil) · çUBUK BEY
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber