Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· PRATiK BiLGiLER
· KADiSiYE SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· RöNTGEN IşINLARI
· SaLiM BAşOL

Burayada Bak
· RESiF
· ViZE
· YILDIZ PARKI
· AşiR
· BABiNGER, Franz
· BALTACI MEHMED PAşA
· BARIş GüCü
· BARNABAS, Joseph
· BULUT (Bkz. Atmosfer)
· CENTO
· CERVANTES, Miguel de
· CHAPLiN, Charlie
· CLiNTON, Bill
· çEKiç
· çOBANOğULLARI

Son Okunanlar
· şAH MUHAMMED RIZa PEHLEVi
· HiNDUiZM
· ABDüRRAHiM RUMi
· HAVA KUVVETLERi
· ALi BiN ABDULLAH BiN ABBAS
· TABERaNi
· YAşNaME
· GELiNCiK (Mustela nivalis)
· PERU PELESENGi (Peru Balsamı)
· RAMi (Boehmeria nivea)

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

ŞAH MUHAMMED RIZÂ PEHLEVÎ

İran şâhlarından. Pehlevî Hânedânının kurucusu Rıza Şahın en büyük oğludur. 26 Ekim 1919’da İran’ın başşehri Tahran’da doğdu. İsviçre’de öğrenim gördü. 1935’te İran’a döndü. İngiltere ve Sovyetler Birliği’nin İran’ı işgal etmesi üzerine tahtı bırakmak zorunda kalan babasının yerine 16 Eylül 1941’de tahta geçti. Bu ülkelerle, işgal kuvvetlerinin en kısa zaman içinde geri çekilmeleri karşılığında bir antlaşma izâladı.

1943’te Almanya’ya karşı savaş açtı. Böylece, sarsılan şahlık otoritesini İngiliz desteğiyle ayakta tutmayı başardı. Savaş sonrasında ülkenin petrol yataklarını yabancı şirketlere açtı. Muhammed Musaddık önderliğinde güçlü bir milliyetçi hareketin doğmasına yol açtı. 1951’de vazifeye başlayan Başbakan Musaddık’la 1953 Şubatında arası açıldı. Şah Muhammed Rızâ ile Musaddık arasındaki bu anlaşmazlık güç denemesine dönüştü. Ağustos 1953’te Musaddık’ı başbakanlıktan uzaklaştırma teşebbüsünde bulunduysa da başaramadı. Ülkeden kaçmak zorunda kaldı. Fakat ABD’den destek gören Musaddık muhâliflerinin çıkardığı karışıklıkların ardından ülkeye dönerek yeniden iktidarı ele geçirdi. Musaddık’ın başlattığı millîleştirme politikasına son vererek Batıyla ekonomik ve siyâsî işbirliğini arttırmaya gayret etti.

1955’te Bağdat Paktına katıldı, 1956’da gizli polis teşkilatı Savak’ı kurdurdu. Böylece konumunu pekiştirdikten sonra ABD desteğiyle Beyaz Devrim adını verdiği bir millî kalkınma proğramı uygulamaya başladı. Hava, kara ve demir yolları ağının genişletilmesini, bir dizi baraj ve sulama projesini, sanâyinin geliştirilmesini ve toprak reformunu içine alan bu proğramla birlikte kırsal bölgelere sağlık ve eğitim hizmetlerini götürecek bir teşkilâtlanmayı başlattı. Batı ülkeleri ve özellikle ABD tarafından desteklendi. Rejime karşı her türlü muhâlefeti acımasızca bastırdı. 1960-1970’lerde daha bağımsız bir dış politikaya yönelerek SSCB ve Doğu Avrupa ülkeleriyle de iyi ilişkiler kurdu. 1967’de Şehinşah ünvanını aldı. 1971’de Pers İmparatorluğunun 2500. yıldönümünü kutlamak üzere gösterişli bir tören düzenledi. Bu törende hanımı Farah Diba’ya imparatoriçe tacı giydirdi.

İran’daki sünnî Müslümanlara da hak ve hürriyetler tanıyan Muhammed Rızâ Şah, Hanefî mezhebine mensup medreseler açılmasına izin verdi. Muhammed Rızâ Şahın reformlarını yetersiz bulan bâzı kesimlerle Batı yanlısı düzenlemeler yaptığı ve sünnî Müslümanlara da hak ve hürriyet verdiği için karşı çıkan mutaassıp Şiîler Şaha karşı geniş çaplı muhâlefet başlattılar. Toplumda geniş destek bulan muhâlifler, Paris’te sürgünde bulunan Şiî lider Âyetullah Humeyni’nin etrâfında toplandılar. Âyetullah Humeyni’nin teşvikiyle isyan eden Şiîler İran’ın büyük şehirlerinde gösteriler düzenlediler. 1978’de başlayan bu karışıklıklar ard arda dört hükûmetin düşmesine sebep oldu. Çok kan döküldü. İran’da Şiî cumhûriyeti kuruldu. Binlerce devlet adamı, subaylar, talebeler öldürüldü. 1980 Eylülünde başlayıp Ağustos 1988’e kadar süren Irak-İran Harbinde sanâyi merkezleri harap oldu.

Muhammed Rızâ Şah 16 Ocak 1979’da ülkeyi terk etti. Bir müddet Mısır, Fas, Bahamalar ve Meksika’da kaldı. Yakalandığı lenf kanserinin tedâvisi için 22 Ekim 1979’da ABD’ye gitti. İran’daki militan gruplar Tahran’daki ABD Büyükelçiliğini basarak 50’den fazla ABD’liyi rehin aldılar. Rehinelere karşılık Şah’ın İran’a geri verilmesini istediler. ABD, bu isteklerini kabul etmediyse de, Şah, ABD’den ayrılarak Panama’ya gitti. Mısır devlet başkanı Enver Sedat’ın dâveti üzerine Mısır’a gitti. 27 Temmuz 1980’de Kâhire’de kederinden öldü. Rızâ Pehlevî’nin 2 erkek 2 kız olmak üzere dört çocuğu ve hanımı daha sonra ABD’ye yerleştiler. Bir müddet sonra büyük oğlu babasının yerine şah olduğunu îlân ettiyse de hiçbir ülkeden destek görmedi (Şubat-1994).


Son takip: 21.10.2014 - 03:47
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· TASARRUF · GECE KöRLüğü (Bkz. Göz) · SARDALYA (Sardina pilchardus) · TEBüK SEFERi · ABDULLAH BiN öMER · VENEZUELA · DEVLETLEşTiRME · BAYRAMiYYE · EğRELTiLER (Pteridophyta) · PALLADYUM · NETBOLL · SANAL · KABLO · SIRPSINDIğI SAVAşI (Bkz. Hacı ilbeyi) · üTü · BRUNEi · HAMLAç · GüRGaNiYE DEVLETi (Bkz. Bâbür imparatorluğu) · KEMiKLEşME (Ossifikasyon) · iBN-i MüNZiR · SiLiS · PEARY, Robert Edwin · BiNBiRYAPRAK OTU (Achillea millefolilum) · AMERiKA BiRLEşiK DEVLETLERi (ABD) · PEKLiK (Bkz. Kabızlık) · CaHiD KüLEBi · PLUTONYUM · BERGSON, Henri · iMaMiYYE · LEWiS, Sinclair · ASLiYE MAHKEMELERi (Bkz. Mahkemeler) · BOğMACA · MiRaC GECESi · DUMAS, Alexandre Fils (Oğul) · MARSHALL, George Catlett · çERNENKO, Konstantin · SALNaME (Bkz. Basın) · MECOPTERA (Akrep Benzerleri) · MaLiK BiN DiNaR · MERiNOS (Bkz. Koyun) · KILIç KALKAN OYUNU · BELKIS · şAH DAMARI · HiLBERT, David · MaLVA SULTANLIğI · MaVERDi · NüKLEER REAKTöRLER · REşAD NURi GüNTEKiN · SüLFAMiT · FERGaNi · Minare
· ISPARTA · FERiK · KAROSER · WHO (Bkz. Dünyâ Sağlık Teşkilâtı) · KUREYş · CEAUSESCU, Nicola · şaHiN BEY · AYASOFYA · KARDiYOLOJi · SEYşELLER · GüNEş · KLEOPATRA · KIYI · KAşEKSi · DöVEN · KiLO · KILIç ARSLAN-IV · HELSiNKi ANLAşMALARI · KREM · KALSiYUM · HOKKA · AMETAL (Bkz. Element) · LiSTERiYOZ · NiKARAGUA · BiRiNCi DüNYA SAVAşI · ELiPS · KUşLAR (Aves) · TEVKiF (Tutuklama) · HALLüSiNOZ · TiK · ZEYNEB BiNTi HUZEYME · HULEFa-i RaşiDiN · KARATE · MUHTESiB · BOğAZiçi KöPRüSü · VEZiN · CARNOT çEVRiMi · SiNOP · DEMOKRASi · BUHAR
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber