Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· YELTSiN, Boris Nikolayeviç
· SüNGERTAşI
· SüPERiLETKENLiK
· CEAUSESCU, Nicola
· EDEBiYaT-I CEDiDE
· EşREF
· GERONiMO
· NEVEVi
· TAHT
· WATT, James
· YEşiM
· ANDROPOV, Yuriy Vladimiroviç
· ARGON
· ARşIN
· BiRçiM YAPRAKLI BiTKiLER (Monocotyledonae)

Son Okunanlar
· OKSiJEN
· FAKS (Bkz. Faksimile)
· COULOMB KaNUNU
· DALMAçYA
· BABIALi BASKINI
· PiRiNç (Oryza sativa)
· VASFi RIZA ZOBU
· ABDULLAH BiN ZüBEYR
· iDRiSi
· ABDi iPEKçi

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

OKSİJEN

Alm. Saurestof (m), Fr. Oxygéne (m), İng. Oxygen. Elementler içinde çok bol bulunanı olduğu hâlde, eski kimyâcıların gözünden kaçan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz. İlk defâ 1774 yılında J.Priestley tarafından, cıva oksidin ısıtılması ile elde edildi. 1781’de Lavoisier, oksijenin, havada bulunan ve yanmayı hâsıl eden bir madde olduğunu bildirdi. Bu maddeye, asit yapısı anlamına gelen oxygenıum ismini verdi. Çünkü Lavoisier, bütün asitlerin oksijen ihtivâ ettiğini sanıyordu.

Bulunuşu: Atmosfer, hacim olarak % 21, ağırlıkça % 23,2 oksijen ihtivâ eder. Su, ağırlıkça % 88,8 oksijen bulundurur. Yer kabuğunun ise % 50’sini teşkil eder. Oksijen, serbest hâlde, havada, suda, çözünmüş olarak ve toprak içinde en çok nitrat, fosfat ve karbonat hâlinde yer kabuğu içinde bulunur.

Özellikleri:Kimyâda “O” sembolüyle gösterilir. Atom numarası 8 olan oksijenin tabiatta kütle numaraları 16 (% 99,76), 17 (% 0,04) ve 18 (% 0,20) olan üç izotopu vardır. Oksijenin atom ağırlığı 16 olarak kabul edilir. (Karbon atomunun ağırlığı 12 kabul edildiği zaman, oksijenin atom ağırlığı 15,9994’tür). Kütle numaraları 14, 15 ve 19 olan izotopları radyoaktiftir. Fakat bu radyoaktif izotopların ömrü oldukça kısadır. Yarılanma müddetleri; 014’ün 72 sâniye, 015’in 2,1 dakika 019’un ise 29 sâniyedir. Oksijenin çekirdeğinde 8 proton bulunmaktadır. İki yörüngesi olan oksijenin en dış yörüngesinde altı elektron bulunmaktadır. Kimyâ reaksiyonlarının hemen hemen hepsinde iki elektron alarak (2-) hâle geçer. Oksijen, normal sıcaklıkta pasif olduğu hâlde, yüksek sıcaklıkta aktiftir.

Serbest hâlde O2 moleküler yapısına sâhip olan oksijen havadan 1,1053 defâ daha ağırdır. Oksijenin sudaki çözünürlüğü, 100 ml suda 2,8 ml’dir (20°C). Bu çözünme olayı balıklar için zarûridir. Oksijenin kritik sıcaklığı -118,8°C’dır. Oksijen, bu sıcaklığın üzerinde sıvılaşmaz. Yâni sâdece basınçla sıvılaştırılamaz.

Oksijenin kritik basıncı 49,7 atmosferdir. Bir atmosfer basınçtaki erime noktası -218,8°C ve kaynama noktası -183°C’dir. Belli miktardaki oksijen, katı ve sıvı hâllerinin her ikisinde de şeffaf ve açık mavidir. Sıvı oksijen, kuvvetli manyetiktir. Şâyet sıvı oksijenin bir atmosfer basıncındaki bir hacmi, normal şartlar altında (760 mm Hg ve 20°C) buharlaştırılırsa, buharın hacmi, sıvı hacminin 860 misli olur. Katı oksijenin yoğunluğu -252,5°C’de 1,426 g/cm3tür. Sıvı oksijenin yoğunluğu -183°C’de 1,143 g/cm3tür. 0°C’deki gaz oksijenin yoğunluğu 1,429 g/l’dir. Metallerin çok azı, sıvı hâldeyken oksijen absorblar (emer). Absorblanan bu oksijen, metal katılaşırken tekrar metali terk eder.

Bileşikleri: Oksijenin en önemli bileşiği sudur (H2O). Kükürt dioksit (SO2) ve karbondioksit (CO2) gibi ametal oksitler; alkol, aldehit ve karboksilli asitler gibi organik bileşikler; sülfürik asit (H2SO4), nitrat asidi(HNO3) gibi mineral asitler oksijenin kovalent bağ oluşturduğu bileşiklerdir. Oksijenin metallerle yaptığı bileşikler iyonik bileşiklerdir. Tabiatta bulunan birçok kıymetli mineral, (hematit (Fe2O3), küprit (Cu2O), alumin (Al2O3) kalsiyum oksit (CaO) gibi) oksijen ihtivâ eder.

Elde edilişi:

1. Suyun elektrolizinden elde edilir. Az miktarda baz veya asit ilâve edilmiş saf su elektroliz edilirse, anotta, çok saf oksijen elde edilir.

2. Laboratuvarda, potasyum kloratın (KClO3) mangandioksit (MnO2) ile ısıtılmasından elde edilir.

3. Potasyum permanganat ile hidrojen peroksit, asitli ortamda oksijen verir.

4. Endüstride, havadan elde edilir. Hava, sıvı hâle getirilir. Sıvı havanın franksiyonlu destilasyonunda önce azot buharlaşır, geriye % 99,5 saflıkta oksijen kalır.

5. Yine endüstride, çok saf oksijen, baryum peroksidin (BaO2) 800°ye kadar ısıtılmasından elde edilir.

Kullanılışı: Hidrojen ve asetilen gibi yanıcı gazlarla birleştirilerek kaynakçılıkta kullanılır. Bu alevin sıcaklığı yaklaşık 4000°C olduğu için, metal yüzeylerini eriterek, metalleri birbirine mevzi alarak birleştirir.

Bu sıcaklıktan faydalanılarak, metaller ve çelikler kesilir. Kaynakçılıkta ve kesme işleminde kullanılan oksijen, % 95,5 saflıktadır. Bu oksijen, tıpta oksijen tedâvisinde kullanılır. Roketlerin tahrikinde, dalgıçların su altında çalışmalarında, su gazı îmâlinde, yüksek fırınlarda sentetik taşların îmâlinde, kimyevî sentezlerde kullanılır.

Oksijen çevrimi: Oksijenin değişik biçimlere dönüşerek tabiatta devamlı dolaşımıdır. Oksijen havada gaz hâlinde suda ise bileşik olarak bulunur. İnsanlar, hayvanlar ve bâzı bitkiler teneffüs yoluyla aldıkları oksijeni karbondioksit hâlinde havaya veya suya geri verirler. Daha sonra algler ve yeşil bitkiler aldıkları karbondioksidi fotosentez yoluyla karbonhidratlara dönüştürürler. Bu arada yan ürün olarak da oksijen açığa çıkar. Dünyâdaki sular biyosferin başlıca oksijen kaynağıdır. Mevcut oksijenin yaklaşık yüzde 90’ının sularda yaşayan alglerce karşılandığı tespit edilmiştir. Tabiattaki hâdiseler atmosferdeki oksijen miktarının sâbit kalmasına ve böylece hayâtın devam etmesine imkân sağlayacak şekilde tezâhür eder.


Son takip: 26.09.2018 - 12:27
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· MUHAMMED ABDUH (Bkz. Abduh) · MiKROBiYOLOJi · BALGAM (Bkz. öksürük) · YEDiYIL SAVAşLARI · SIRPSINDIğI SAVAşI (Bkz. Hacı ilbeyi) · CiN · DAHOMEY CUMHuRiYETi (Bkz. Benin) · ARiTMETiK · ALiFATiK BiLEşiKLER (Bkz. Hidrokarbon) · NARKOTiK MADDELER · NaBi · KURU TEMiZLEME · KONFERANS · UMUR BEY · ASLAN (Felis leo) · JACKSON, Andrew · NELSON, Horatio · PAPAğAN HASTALIğI · BOMBA · GOETHE, Johann Wolfgang Von · KOVALENT BAğ (Bkz. Kimyâsal Bağlar) · NAMiBiA · AMYANT · TURGUT REiS · ANTiTOKSiN · GUYANA · FERaCE · EKVATOR GiNESi · OSMAN GaZi · AKKADLAR · ADALET · NAPALM · DURSUN (TURSUN) FAKiH · KATATONi (Catanoia) (DONAKALIM) · SiNaN PAşA (çağalazâde) · MANYETO · VAK’ANüViS · SAKAL-I şERiF · SüNE (Eurigaster integriceps) · HAMMaDiLER (Bkz. Zîrîler) · ESKRiM · iSMaiL HiKMET ERTAYLAN · üCRET · FERiDUN AHMED BEY (Paşa) · DUTGiLLER (Moraceae) · EşDEğER AğIRLIK (Ekivalent Ağırlık) · MiLLi iSTiHBaRaT TEşKiLaTI (MiT) · HARNUP (Ceratonia siliqua) · ORMAN · GALON · Minare
· ARAP EDEBiYATI (Bkz. islami Edebiyat) · ANALiZ · OPEC (Bkz. Petrol ihraç Eden ülkeler Teşkilâtı) · KORNA · HAZiNE VE DIş TiCaRET MüSTEşARLIğI · KARARNaME · TOHUM (Semen) · FLAMANKUşU (Phoenicopterus ruber) · ODA · SOSYOLOJi · BUDAMA · MANYETiZMA · HiPERBOL (Bkz. Konikler) · ALBAY (Bkz. Rütbe) · VARiKOSEL · CiN · HiCiV-HiCViYE · VOLTMETRE · KOLLEKSiYON · iZOTROPi · KöY · DRAM · EFEMERiD (Ephemeroidea) · ETiLEN OKSiT · AğAç · SES · OSMAN YüKSEL SERDENGEçTi · KARDiNALKUşU (Cardinalis cardinalis) · KIPçAKLAR · NOMA · ANKARA SAVAşI · TiKAğACI (Tectona grandis) · ALTERNATöR (Alternatif Akım Jeneratörü) · OTUZBiR MART VAK’ASI · PiRENELER · YILAN (Ophis) · iSTiDRaC · SAFRA · KUVVET · DALYAN
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber