Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· PRATiK BiLGiLER
· KADiSiYE SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· RöNTGEN IşINLARI
· SaLiM BAşOL

Burayada Bak
· KUZEY ATLANTiK ANTLAşMASI (Bkz. Nato)
· ARAZi (Bkz. Toprak Hukuku)
· C ViTAMiNi (Bkz. Vitaminler)
· CALViN (Bkz. Kalven)
· DiYaNaT
· HiPERMETROPi (Bkz. Göz)
· iDEOLOJi
· iNSüLiN
· iNTOKSiKASYON(Bkz. Zehirlenme)
· KARAKUTU (Bkz. Uçak)
· KEMiK iLiği (Bkz. ilik)
· MiMARBAşI
· MiSSOURi
· MONARşi (Bkz. Devlet)
· MONTAJ

Son Okunanlar
· KUZEY KUTUP BöLGESi
· MüSaDERE
· DiL
· iZNiK GöLü
· EVRENOSOğULLARI
· HANEFi MEZHEBi
· BULAşICI HASTALIKLAR
· SöğüT (Salix)
· MUHAMMED BaKi-BiLLAH
· PERUZE

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

KUZEY KUTUP BÖLGESİ

Alm. Arktische zone, Fr. Pole boreal, pôle nord, İng. Boreal pole, north pole. Yeryüzünün kuzeyinde, çok yeri buzlarla örtülü, Kuzey kutbuyla çevresini içine alan bölge. Arktik olarak da bilinir. Tamâmına yakın kısmı karalarla çevrili büyük bir okyanus havzasıdır.

66° 30’ Kuzey eyleminin geçtiği kabul edilen Kuzey Kutup dâiresi coğrafi bir sınır teşkil etmediğinden Asya, Amerika ve Avrupa kıtalarında ağaçlı arâzinin bittiği yer bölgenin sınırı kabul edilmektedir. Grönland, Svalbard ve diğer kutup bölgesi adaları, Norveç, Alaska, Kanada ve Rusya Federasyonunun kuzey kesimleri İzlanda’nın büyük bölümü ve Bering Denizi ile Atlas Okyanusunun kuzeyi bölgenin içinde kalır.

Târihi

Kuzey Kutbu bölgesinin büyük kısmı buzlarla kaplı ve soğuk olduğundan, insanoğlu bölgeye on altıncı asırdan îtibâren uzak doğuya giden yeni ticâret yollarını bulmak için keşif seferleri düzenlemeye başlamıştı. 1553’te bu gâye için yola çıkan İngiliz Sir Hug, soğuk hava şartları yüzünden bütün mürettebatıyla yolda öldü. Bu sefere başka bir gemiyle katılan Richard Chancellar ise, Arhangelsk’e ulaştıktan sonra karayolu ile Moskova üzerinden İngiltere’ye döndü. Bu seferin ardından Moskova kampanyası kuruldu ve Rusya ile İngiltere arasında ticâret gelişti.

Rus Çarı Birinci Petro doğudaki deniz yolunun bulunması ve haritasının çıkarılması için bölgeye birçok seferler düzenletti. 1728’de düzenlenen bir seferde güneyden Bering Boğazını geçmeyi başaran Bering 1741’de ise Büyük Okyanusun kuzeyini geçerek Alaska kıyısına ayak bastı. İngiliz kaşif James Cook, 1778’de Bering Boğazını geçerek Sibirya’daki kuzey burnuna ulaşması ile Amerika ileAsya’yı birbirinden ayıran boğazın varlığı kesinlik kazandı. Avusturyalı Julius Payer ve Karl Weyprecht Kuzeydoğu geçidinden geçmek için düzenledikleri bir seferde rastlantı sonucunda Fransız Josef topraklarını keşfettiler (1874). Kuzeydoğu Geçidini ilk olarak 1878’de İsveçli Nordenslüöld geçmeyi başardı. Bunu başka kâşifler takib etti. Günümüzde Rusya Federasyonu Buzkıranlar Geçidini sürekli olarak açık tutmağa çalışmaktadır.

Bölgenin Kuzeybatı Geçidini bulmak için keşifler Amerika’nın keşfi ile başladı. Bunun için ilk olarak iki tekneyle denize açılan Frobisher, Boffin Adasının güneydoğu kıyısına kadar ulaşabildi. 1585-1587 arasında sefere çıkan, John Davis, Grönland’ı keşfetti. Körfezin batı kıyısına varmayı başaran Thoman Buthon 1613’te Roes Welcome Boğazını buldu. Kuzeybatı Geçidini bulma çalışmaları 18. asır sonlarına doğru azaldı. Geçidi bulma seferleri 19. asırda tekrar başladı. Yapılan seferler netîcesinde Regent Körfezi, Boothia Körfezi bulundu ve Amerika kıtasının kuzey kıyıları ile Kuzey Kutup Takımadalarının büyük bölümünün haritası çıkarıldı. 1906’da Bering Boğazını aşan Kuzeybatı Geçidinden gemisiyle ilk olarak Roald Amundsen geçti. 1940-42 arasında ve 1944’te Henriy A. Larsen Bellot Boğazı yoluyla doğu-batı yönünde geçitten geçmeyi başardı. 1954’te Kanada buzkıranı, 1969’da ise bir gemi tarafından iki defa açıldı.

Yirminci asrın başlarında Sovyetler Birliği yönetimi, kuzey denizyolunu geliştirmek için, bölgedeki keşif çalışmalarını gözlem ve radyo istasyonlarının sayısını hızla arttırdı. İlmî çalışmalarda buzkıranların yanında uçaklar da kullanılmaya başlandı. Bölgede son olarak 1948’de Foxe havzasındaki üç ada keşfedildi. Bu adalardan biri Prens Charles Adasıdır. Bugün Kuzey Kutup bölgesi tamâmiyle keşfedilmiştir. Uçakla çekilen fotoğraflarla, daha doğru haritalar çizilmektedir.

Fizikî Yapı

Kuzey Kutbu bölgesi, çok eski zamanlardan beri buzullarla kaplıdır. Buzulların bir kısmının erimesi ile orjinal yüzey şekilleri ortaya çıkmıştır. Yüksek bölgelerde ortaya çıkan verimli vâdiler, kıyıya yakın yerlerde fiyortlar, meydana gelmiştir. Diğer taraftan buzulların erimesi ile alçalan arâzilerin deniz suları ile kaplanması oldukça yüksek kumsalların meydana gelmesine sebeb oldu. Lobrada’dan Ellesmese Adasına kadar uzanan Kanada’nın doğu kesiminde buzulların derinlemesine yarılması netîcesinde fiyortlar ve yüksekliği 1800 m’yi aşan dağlar meydana gelmiştir.

Gevşek tortul kayalarından meydana gelen bölgelerde geniş düzlükler vardır. Bu düzlükler engebesiz ve çok sayıda sığ gölle kaplıdır. Sibirya’nın kuzeydoğusunda ve Alaska’da yüksek dağlar vardır. Çeşitli sıradağların yüksekliği 3.000 metreyi aşan dorukları mevcuttur. Büyük ırmaklar dağlar arasındaki geniş havzalardan akar. Kuzey Kutup bölgesinin toprak yüzeyinin beşte ikisi devamlı buzullarla kaplıdır. Bölgenin en büyük buzulu olan Grönland’ın kuzey-güney doğrultusunda uzunluğu 2526 km, genişliği 965 km’dir. Buzulun kalınlığı 1525 metredir. Grönland Adasının % 85’ini kaplar.

İklim

Kuzey Kutup bölgesinde iklim, bölgelere göre büyük değişiklik gösterir. Atlas Okyanusu ve Büyük Okyanus çevresinde kutup deniz iklimi; Alaska’nın kuzeyi, Kanada ve Sibirya’da kutup kara iklimi hüküm sürer. Kutup deniz ikliminde kar yağışı bol olup, kışın ısı nâdir olarak düşük olur. Kışın fırtınalar ve sert rüzgârlar eser. Kutup kara ikliminde kışlar çok soğuk olup, kar az yağar. Bu iklimin hâkim olduğu yerlerde yazın sıcaklığın 26.5°C’ye yükseldiği olur. Havanın güneşli ve sâkin olduğu görülür sıcak dönemler yaşanırsa da, bu havaların arkasından sık sık fırtınalar gelir. Kutup bölgesinin kışları soğuk, uzun ve açık geçer. Arasıra çıkan fırtınalar sırasında hava kısa süreyle ısınır.

Bitki Örtüsü ve Hayvanlar

Kuzey kutup bölgesinde iki ana bitki örtüsü kuşağı bulunmaktadır. Bölgenin sınırı olan orman hattının güney kısmında kalan bölge kutupaltı bitki örtüsü, kuzey kısmında kalan bölge ise tundralarla kaplıdır. Bu bitki örtülerini birbirinden ayıran orman hattında da beyaz ladin, kara ladin, çam, köknar ağaçları vardır. Bölgenin ılıman kesimlerinde bodur çalılar, söğüt, kuş, ağaç, ardıç ve kızılağaç yetişir. Bâzı yerlerde çalılık ormanlar geniş alanları kaplamaktadır.

Kuzey kutup bölgesinde hayvan türleri zengin olmamakla birlikte geniş hayvan sürüleri vardır. Bu sürülerden çok yaygını ve en çok bilineni yaban geyikleri ve onların ehlileştirilmiş türü olan Ren geyiğidir. Diğer kutup hayvanları; kutub ayısı, kutup fâresi, yaban mandası, yaban keçisi, kutup tilkisi, gelincik, kartavuğu, karbay kuşu, kenevir kuşu, kuyruk kakan, karagözlü yunko, ördek ve kazdır.

Nüfus ve Sosyal Hayat

Kuzey Kutup bölgesinde değişik etnik gruplar yaşamaktadır. Bölgenin batısında Eskimolar yaşar. Geçimlerini balıkçılık ve avcılıkla sağlarlar. Eskimoların büyük bölümü toprağın altına yapılmış evlerde otururlar. Bölgenin doğusunda yaşayan etnik grupların en büyük özelliği avcılığın yanında Ren geyiği besiciliği ile uğraşmalarıdır. Bu grupların başlıcaları Laplar, Komiler, Mansiler, Hantılar, Yakutlar, Tungunlar, Koryaklar, Çukçiler, Yuitler, Aleutlar ve Evenlerdir.

Günümüzde 60° kuzey enleminin kuzey kesiminde kalan Rus topraklarında beş milyondan fazla insan yaşar. Buralardaki şehirlerin çoğunun nüfusu yüz binin üzerindedir. Amerika kıtasında kalan topraklarda ise nüfus çok düşüktür. Kanada ve Alaska’da nüfûsun büyük bölümü kutup altı bölgede yaşamaktadır. Nüfûsun hızla arttığı Grönland ile Svalband’da şehirlerin çoğunun nüfûsu on binin altındadır.

Ulaşım

Kuzey Kutub bölgesinde iklim şartlarından dolayı karayolu az olup, ısının sıfırın altında olmasından dolayı muhâfazası da çok zordur. Yollar yavaş yavaş kutuba doğru geliştirilmekte ve karayolları, demiryolları yaygınlaşmaktadır. Ulaşım daha çok küçük uçaklarla yapılır.

Ekonomi

Tarım yapmanın mümkün olmadığı Kuzey kutup bölgesinde halk geçimini daha çok denizden sağlamaktadır. Bölgede bulunan tabiî kaynaklardan faydalanmak gâyesiyle yapılan çalışmalar ekonomide bâzı değişmelere sebeb oldu. Kuzey Amerika, Rusya Federasyonu ve Japon şirketleri bölgede başta petrol olmak üzere çeşitli mâdenler çıkarmaktadırlar.


Son takip: 23.07.2014 - 10:28
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· çiZGi · DiAZO BiLEşiKLERi · EBu DaVuD · HUMMA · BAğIMSIZ DEVLETLER TOPLULUğU (BDT) · OCAK · DUT (Morus) · YAşNaME · ABDULLAH-I iLAHi · MOZAMBiK · KARDELEN (Galanthus sp) · MEHMETçiK · YAğ KAPANI · GOTiK · SELiM HAN-II · ALARM · HAFNiYUM · PiTON (Python sp) · KEşKEK · NAKşIDiL VaLiDE SULTAN · ELEKTRiK · iPEK · FLUOR · RAYNAUD HASTALIğI · KaNUNNaME · EBu LEHEB · NiTRiT (Nitröz) ASiDi · ABDüLHAY CELVETi · LOKAL GARANTi · EKMEK · NEBi (Bkz. Peygamber) · ABDüLHAKiM HüSEYNi · iLHANLILAR · ADi BiN MüSAFiR · SüBLiMLEşME · HEDiYE · HAVAALANI · TiMUS · KULE · TALATPAşA · şEHiR · EULER, Leonhard · YüKSüKOTU (Digitalis) · BAKLA (Vicia faba) · JET MOTORU · HiSTOLOJi · MEVLaNa HaLiD-i BAğDaDi (Bkz. Hâlid-i Bağdâdî) · şEHZaDE · CaFER çELEBi · KARGA (Corvus) · Minare
· FENaRi şEMSEDDiN (Bkz. Molla Fenârî) · UçAK GEMiSi · LOKAVT · KEBAN BARAJI · WASHiNGTON, George · EMBRiYON · FENERLiLER · TaRiH DüşüRME (Bkz. Ebced Hesâbı) · iş HUKUKU · SIFATLAR · ARABALAR · HATT-I HüMaYuN · EBEGüMECi (Malva sylvestris) · ALi NAKi · KEşiş · TüRK OCAKLARI · HIçKIRIK · FIRTINA · TERLEMEK (Tıp) · METiLEN MaViSi · ARPACIK · AHMED MEKKi · GöKTAşI · KALIP · RAUF ORBAY · iHşiDOğULLARI (ihşîdîler) · AiSOPOS (EZOP) · AFşiN BEY (Bekçioğlu) · ACEMi OCAğI · VAHiY (Vahy) · ALLOTROPi · GIBB, Elias J.Wilkinson · KAROSER · EKLEMLER · SIVACI KUşU (Sitta europea) · ONKOLOJi · OTUZ AğUSTOS ZAFERi (Bkz. Başkumandanlık Meydan Muharebesi) · ARASAT MEYDANI (Bkz. Mahşer) · HATM-i TEHLiL · MANTIK DEVRELERi
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber