Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· HARLEM NEHRi
· PICCARD, Auguste
· şERiF (Bkz. Seyyid)
· TüCCAR (Bkz. Tâcir)
· YILDIRIM (Bkz. Paratöner)
· ARşIN
· BAHADIR şAH-I
· BEDi' (Bkz. Edebi Sanatlar)
· BURAK (Bkz. Mîrac)
· DADALOğLU
· DEVLET GiRAY HAN-I
· DöNüM
· DöTERYUM (Bkz. Hidrojen)
· EL
· ELEKTROSTATiK

Son Okunanlar
· KiBRiT
· çIKIK
· ABDüLAZiZ DEHLEVi
· BERLiN
· MaRiYE (radıyallahü anhâ)
· DaVuD EFENDi
· LUMBAGO
· MUSTAFA ABDüLCEMiL KIRIMOğLU
· şaHiT
· KOMşU

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

KİBRİT

Alm. Streichholz, Zündholz (n), Fr. Allunette (f), İng. Match. Günlük hayatta çok yaygın kullanılan bir tutuşturucu. 1669’da Hamburglu simyacı Hennıg Brand, fosforu, altın elde etmek isterken keşfetti. Her ne kadar fosfor, ateş için kullanılmadıysa da ancak 160 yıl sonra kibrit îmâlinde kullanılmaya başlandı. 1680’de Godfrey Haukwitz ve Robert Boyle, fosforla kaplı kağıtla beraber sülfürle kaplı ahşap çöplerini beraberce piyasaya çıkardılar. Çöplerin üzerine kağıt katlandığında ve çöp çekildiğinde alev ortaya çıkmaktaydı. Ancak fosforun çok pahalı olması sebebiyle, bundan zengin tabaka faydalanabiliyordu. Çakmak taşı ve çelik kullanımı 1781’e kadar devam etti. Fransa’da yapılan kibritte, kağıdın ucu fosfor ile kaplıydı. Ayrıca üzerinde cam vardı. Cam kırıldığında kağıt alev almaktaydı. İtalya’da yapılan kibrit ise, küçük bir kutu fosfor oksitli çizgilere sâhipti. Sülfür uçlu çubuklar, kutuya sürüldüğünde ateş almaktaydı.

1882’de Amerika’da piyasaya sürülen bir kibrit, yapılan kimyevî muameleden dolayı, ancak orta noktasına kadar yanmaktaydı. 1932’de Avusturya’da yapılan bir kibritte tekrarlı şekilde ateşleme mümkündü. Gerçekte bu, selefonla kaplı uzun bir kibrit ucundan ibâretti. Ateşi geciktirme maddesinin bulunmasından dolayı yanma yavaş olmaktaydı. Eğer dikkatli kullanılırsa, her bir kibriti 40 defa kullanmak mümkündü.

Sürtünme ile ateş alan kibritler, 1827 civârında İngiltere’de ortaya çıkmıştır. Bunlar 7-8 cm uzunluğunda, uçları antimon sülfür, potasyum klorat, sakız ve nişasta olan çubuklardı. Bunlar uygun bir kağıt içinde çekilerek ateşlenmekteydi. Ancak bu kibritin yanmasından ortaya çıkan gazlar çok rahatsız ediciydi. 1830’da (fosforun keşfinden 160 yıl sonra), Fransa’da aynı kibrit yapılmış, antimon sülfür yerine fosfor kullanılmıştı. Ancak bunun tehlikeli olması pekçok hayatın kaybolmasına sebeb olmuştur. Hatta, zehirlenme için de kullanıldığına rastlanmıştır.

1911’de fosforun seskisülfürü kullanılarak, kibritin zehirli etkisi ortadan kaldırılmıştır. Bu suretle ayrıca, kibritin verimi de artırılmıştır. Bu tür kibritler her yere sürtmekle yanabilmekteydi. Daha sonra kimyevî bileşiklerde meydana gelen değişiklikler, kibritin belirli bir kağıda sürülmesini öngörmüştü. Böylece günümüzde kullanılan kibrit tipine gelinmiş oldu.

İlk zamanlar hem kibrit çöpleri, hem de kutular elle yapılmaktaydı. Daha sonra bu işler otomatik hâle getirildi. Kibritin modern îmâlât şekli, temel olarak her yerde aynıdır. Bu, ahşabın uygun ölçülerde kesilmesi, uçlarının teşkil edilmesi ve kutulanmalarından ibârettir. Kavak kütükleri 12-18 ay uygun şartlarda saklandıktan sonra, kibrit çöpü olarak kesilir. Daha sonra bunlar ardarda banyolardan geçirilerek son duruma getirilir. Bu banyolar kibritin verimini, emniyetini sağlarken, dış atmosfer şartlarından da korumayı amaçlar. En son devrede kibritler kurutulur ve kutulanır.

Kibrit yapımında, zehirin bertaraf edilmesi yanında, başka bir önemli ilerleme, suya dayanıklı kibritin yapılmasıdır. İkinci Dünyâ Savaşında ortaya çıkan ihtiyaçtan dolayı geliştirilen bu tür kibrit, îmâlâtın başlamasından bu yana hayal edilmekte olan bir hâdisedir.

Kibrit îmâlâtında ABD’yi, İngiltere, BDT, İsveç tâkib etmekteydi. Ancak İkinci Dünyâ Savaşından sonra Japonya ucuz kibritleriyle ön sıraya geçti. Daha sonraları çakmakların yaygınlaşması, elektrikli âletlerin ortaya çıkması, kibrit îmâlâtının belirli bir seviyenin üstüne geçmesini önledi.

Memleketimizde önceleri Avrupa ülkelerinden ithal edilen kibritin, 1 Haziran 1929 yılında çıkan bir kânunla yapımı, ithâli ve satışı, İnhisarlar Genel Müdürlüğüne verildi. İlk fabrika, adı sonradan Tekel Müdürlüğü olan bu teşkilât tarafıdan İstanbul Büyükdere’de yaptırıldı (1932). Aradan yirmi sene geçtikten sonra kibrit yapımı ithâli ve satışı serbest bırakıldı (1952). Bunun üzerine Tekel’in kibrit fabrikaları yanında özel teşebbüse âit Kav, Malazlar gibi fabrikalar da kuruldu. Memleketimizdeki kibrit istihsâli ihtiyacı karşılayacak seviyede olduğu gibi, ihraç da edilmektedir.


Son takip: 15.08.2018 - 05:03
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· SEBE DEVLETi · MOTOSiKLET YARIşI (Bkz. Motosiklet) · KAZAN · SuRE · HEMOROiD (Bkz. Bâsur) · SA’D BiN EBi VAKKaS · GATT (Bkz. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Anlaşması) · iLiK (Kemik iliği) · MANYETiZMA · GUT HASTALIğI · iSTiKLaL HARBi · FENERBALIğI (Lophius, Myctophum) · HUTBE · TUZ (Yemek tuzu) · VaLiDE SULTAN · HERODOT · BEHAEDDiN-i BUHARi (Bkz. şah-ı Nakşibend) · KIBLENüMa (Bkz. Pusula) · ASTRONOMi · AMUNDSEN, Roald · AHLAK · MESCiD (Bkz. Câmi) · MURaD PAşA (KARA) · OBLiGASYON · Taç MAHAL · CiRiT (Cirit Oyunu) · SiNAGRiT (Dentex vulgaris) · TELEFERiK · MUZGiLLER (Musaceae) · iNTaNiYE · TELEViZYON · TONYUKUK (Bkz. Bilge Tonyukuk) · iBN-i HAZM · MENZiL · REDüKTöR · FEKETE, Lajos · KIMIZ (Milchwein, Kumis, Kumyss) · SEDEFLi DENiZ HELEZONU (Bkz. Nautilus) · Ka’B-üL-AHBaR · iZZET MOLLA (Bkz. Keçecizade izzet Molla) · SaMi PAşAZaDE SEZai · MiKROMETRE · CENaNi · iSLaM TaRiHi (Bkz. islâmiyet) · HALiL NiHaD BOZTEPE · CüNEYD-i BAğDaDi · YEDiKULE HiSARI · EKLEMBACAKLILAR (Arthropoda) · FERaiZ · TA’DiL-i ERKaN · Minare
· EMaNET · TRiTYUM · iBN-i KESiR · BASIN iLAN KURUMU · MERCANLAR (Anthozoa) · KANDiL GECELERi (Bkz. Mübarek Geceler) · MANYETOMETRE · BOBSLEiGH · SAFEViLER · DEV · MAHMuD HAN-II · GLiKOL · HaLETi (Azmizâde) · OPOSSUM (Bkz. Sariğ) · MüBAH (Bkz. Ef’al-i Mükellefîn) · WHO (Bkz. Dünyâ Sağlık Teşkilâtı) · CEAUSESCU, Nicola · YEM BiTKiLERi · çOKGEN · MERKüR · iMaM-I aSIM (Bkz. asım binBehdele) · METiN OKTAY · FETiHNaME · DANABURNU (Gryllotalpa gryllotalpa) · NAZAR · LALA · MiHRACE · ALBATROS (Diomedea exulans) · HELYUM · KABAK (Cucurbita) · PiYaDE · ALüVYON · BAYEZiD-I (Bkz. Yıldırım Bayezid) · KARDiNAL · ABiSEL HAYVANLAR · DEFNE (Laurus nobilis) · şişMANLIK · GAY-LUSSAC, Joseph Louis · NiğBOLU MEYDAN MUHaREBESi · PEYGAMBER
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber