Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· ALZHEiMER HASTALIğI (Bkz. Bunama)
· A’RAF
· MONTGOMERY, Bernard Law
· NETBOLL
· NüKLEER SiLAHLAR
· PERON, Juan Domingo
· şEKERPANCARI (Bkz. Pancar)
· TRiYAK
· YEşiM
· AMALGAM
· BEYşEHiR GöLü
· EKşiYONCA (Oxalis acetosella)
· GAZEL (Bkz. Nazım şekilleri)
· iLTERiş KUTLUğ KAğAN
· LuDiLER

Son Okunanlar
· KAPiTALiZM
· NAPOLÉON-II
· GANiMET
· TOPRAK MAHSULLERi OFiSi (TMO)
· SIBGATULLAH ARVaSi
· BAFA GöLü
· GöKTüRKLER (Köktürkler)
· ATEş
· ALi BiN ABDULLAH BiN ABBAS
· DESuKiYYE

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

KAPİTALİZM

Alm. Kapitalismus (m), Fr. Capitalisme (m), İng. Capitalism. Sınırlı olarak şahsî teşebbüse ve mülkiyete müsâade eden, kazanç (kâr), rekâbet ve rasyonellik ilkesine dayanan, genelde çok değişik özellikler arz eden ekonomik yapıya sâhip rejim.

Bugünkü mânâdaki kapitalizm, tarihte çok değişik düşünce ve uygulamalara sahne olmuştur. Kapitalizm sistemi içinde bile ileri sürülen tezlere karşı anti-tez veya nazariyeler teşekkül etmiş ve değişik şekillerde ortaya çıktığı görülmüştür.

Ancak genel olarak kapitalizmi bu zamana kadar kurup ayakta tutan esaslar, muazzam ölçüde biriken sermâye artışı, kâr gayretine bağlı olarak gelişen teşebbüs zihniyeti, teknolojik gelişmeler, kredi ve sermaye piyasası olmuştur. Târihî bakımdan genel olarak şu safhalardan geçtiği görülmektedir:

Kapitalizmde servet birikimi, hudutsuz kazanç ve sömürü hırsı, tarihin her devrinde mevcut olmuştur. Avrupadaki büyük coğrafî keşiflerin yapılmasını müteakip (ticaret kapitalizmi) başlamıştır. Ticaret kapitalizmi, kâr hırsı taşkın, gözünü hırs bürümüş, istilâcı bir kuruluş ve yayılış devri olmuştur. Bu durum 18. yüzyılın ortalarına ve kısmen ikinci yarısına kadar sürmüştür.

On sekizinci yüzyılın ikinci yarısında, teknik inkılâbın açtığı imkânlar sonucunda sermaye, ağırlık noktasını ticâretten sanâyiye kaydırmış ve böylece de (sanâyi kapitalizmi) devri başlamıştır. Madencilik, tekstil ve başka dalları ile endüstri, büyük ölçüde sermayeyi çeken kazanç yollarının başında yer almıştır. Bu devirde, devlet müdâhalesi asgariye indirilerek serbest rekâbet şartları alabildiğine yürürlüğe konarak “Bırakınız yapsınlar! bırakınız geçsinler!” sloganı hâkim duruma gelmiştir. Ücreti ile geçinenlerle, ortahalli esnaf kesimi, açlık ve sefalet içinde ezilmişlerdir. Bütün hükümranlık sermaye sahiplerinin elinde kalmıştır. Avrupadaki, kapitalizmin yaptığı bu uygulama şekli, esnaf kesiminin ortadan kalkmasına, sermâye sâhipleri ile bunlara tâbi olan bir ücretli sınıfın meydana gelmesine sebep olmuştur. Sosyalistler, kapitalizmin uygulanmasının neticesinde patron (burjuva) ve işçi (proleterya) diye iki sınıfın ortaya çıkmasına bakarak, proleterlerin burjuva sınıfını ihtilâl ile devirmesi sonucu komünizm toplumunun meydana geleceğini savunmuşlardır.

Bu devir, marksçı sosyalizm fikirlerinin filizlenip yoğunluk kazanmasına ve yerleşmesine zemin ve imkân hazırlamıştır.

Kapitalizmin, Birinci Dünyâ Harbinin sonundan günümüze kadar geçen süresi, üçüncü merhaleyi meydana getirmektedir. Bu devre, karışık bir sisteme sahne olmuştur. Özel teşebbüsün yanında, geniş bir kamu sektörünün ekonomiye girmesi ve müdahale etmesi, sendikaların baskısı, altın para sisteminin milletlerarası hareketli ve akıcı işleyişi yerine türlü sınırlamalarla belirli kayıtlara bağlanması, firmaların sevk ve idare yetkisinin sermayedarlardan idareci (menejer) sınıfına geçmesi ve dolayısıyla bürokratik bir işleyişin ortaya çıkması gibi hususlara sahne olmuştur.

Kapitalizm hakkında lehte ve aleyhte çok şey söylenmiş ve yazılmıştır. Genel olarak komünizmde olduğu gibi devlet kapitalizminin olmayışı, kapitalizmin olduğu yerlerde parlamenter sisteme dayalı idarelerin bulunması, din ve şahıs hürriyetinin bulunması, âdil olmasa da özel (şahsî) teşebbüse imkân ve zemin hazırlaması ve mülkiyet hakkı tanıması gibi sebeplerle savunulmuştur.

Eşit olmayan bir servet ve gelir dağılımına yol açması, bu durumun ekonomik ve politik alanda bir güç dengesizliğini ortaya çıkarması, materyalist bir düşünce sistemi içinde hareket edilmesi, azınlık rejimi olarak doğmuş olması ve gelişmesi, devamlı olarak egemen sınıfların sermâye sahiplerinin olması, fâizcilikle, gelir dağılımını haksız bir şekilde düşük gelirlilerden alıp sermaye sahipleri lehine değiştirmiş olması, aşırı bir kâr ve kazanç hırsının hâkim unsur hâline getirilmesi gibi sebeplerle tenkit edilmiştir. (Bkz. İktisâdî Sistemler)


Son takip: 23.10.2018 - 04:24
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· HAç · LANTANiTLER · ATIF EFENDi · MAHMuD HAN-I · LABiRENT · VATiKAN · KADIRGA · HALiç · GELENBEVi iSMaiL EFENDi · TaBiiYET · SüREYYA EMiN BEY · TANTAL · ECU (Bkz. Avrupa Para Birimi) · MALAHiT (Malakit) · LEğEN · SIFFiN VAK’ASI · FETRET DEVRi · KOLERA · YENi OSMANLILAR (Bkz. Jön Türkler) · STANLEY, Henry Morton · KAFKAS DAğLARI · üMMü HaNi · YERMEşESi (Bkz. Dalakotu) · GARAUDY, Roger · YiVLi MiNaRE CaMii · MERCAN DENiZi · DUKAKiNZaDE AHMED BEY · METEOR (Bkz. Akanyıldız) · STETOSKOP · KERDERi · BENZiN · NiğBOLU MEYDAN MUHaREBESi · EROiN · MOLLA FENaRi · FERiD KaM · ZEYD BiN ZEYNELaBiDiN · KUKUMAV (Athene noctua) · OMURGALILAR (Vertebrata) · LEVaZIM · ASANSöR · DOMUZBALIğI (Phocaena phocaena) · MaLiYE VE GüMRüK BAKANLIğI · ACIMARUL (Lactuca virosa) · şAH iSMaiL-II · FERGaNi · HANIMBöCEği (Bkz. Uğurböceği) · TEKNESYUM · VişNE (Prunus cerasus) · POLiP · ARDIç (Juniperus) · Minare
· KIYI BANKACILIğI · ILGINGiLLER (Tamaricaceae) · KAYNANADiLi (Opuntia ficus-indica) · MEHDi ALEYHiRRAHME · FaRUK KADRi TiMURTAş · KUZEY ATLANTiK ANTLAşMASI (Bkz. Nato) · ABDüLMECiD HAN · YüZEY GERiLiMi · NaiPLiK · UMUR BEY · MASA TENiSi · KANAL · FENER · SiğiL · SA’LEBE · DAUDET, Alphonse · BüYüK VE KüçüK AYI · UçUCU MADDE BAğIMLILIğI · YANIKLAR · ATICILIK · KOPUZ · SUDAN · iMAM-HATiP LiSESi (Bkz. Eğitim) · BEYiN YIKAMA · ACIçiğDEM (Colchicum autumnale) · ACIMARUL (Lactuca virosa) · öZGüL AğIRLIK · BALiSTiK · MANDALiNA (Citrus reticulata, C. nobilis) · ELEKTROşOK (EKT) · iSMaiL ALEYHiSSELaM · BiBERiYE (Rosmarinus officinalis) · iBRaHiM PAşA (Maktul, Makbul, Pargalı) · MALKOçOğULLARI · DaRE KUTNi · GüLBANK · FENOLiK REçiNE · iBN-i HACER-i MEKKi (Heytemî) · HAFSA SULTAN · YAPRAK
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber