Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· RöNTGEN IşINLARI

Burayada Bak
· KüLTüRFiZiK
· TUNGSTEN (Bkz. Volfram)
· TüBERKüLOZ (Bkz. Verem)
· VURGUN
· ARPACIK
· CENTO
· CLiNTON, Bill
· çiZGi
· DaRüşşiFa (Bkz. Hastahâne)
· EFENDi
· EMPERSSiYONiZM (Bkz. Edebî Akımlar)
· EşREF
· FESTiVAL (Bkz. Panayır)
· GEiGER SAYICISI (Bkz. Radyoaktivite)
· GLiKOL

Son Okunanlar
· HaLETi (Azmizâde)
· KARMAKiNASI
· POMPA
· HiNTYAğI AğACI (Ricinus communis)
· RaGIB iSFEHaNi
· MAşA
· SOLJENiTSiN, Aleksandr isayeviç
· DOğRU YOL PARTiSi (DYP)
· OHM
· GüMüş

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

HÂLETÎ (Azmizâde)

on altıncı asır Osmanlı âlim ve şâiri. Pîr Mehmed Azmi Efendinin oğlu olduğundan Azmizâde diye bilinir. 1570 senesinde doğdu.

Asıl adı Mustafa olan Hâletî, iyi bir medrese tahsîli görerek yetişti. Hoca Sa’deddîn Efendiden icâzet (diploma) aldı. Yirmi bir yaşında iken kırk akçe maaşla Hâce Hâtun Medresesi müderrisliğine (hocalığına) tâyin edildi. Birçok medresede ve Sahn-ı Süleymâniye’de müderrislik yaptıktan sonra 1602’de Şam, iki sene sonra da Kâhire kâdılığına (hâkimliğine) tâyin edildi. Mısır Emîr-ül-Ümerâsı Hacı İbrâhim Paşa, asker isyânı netîcesinde şehid düşünce onun yerine geçti. Fakat asâyişi temin edemediği için azledildi. İki sene açıkta kalan Hâletî, 1606’da Bursa kâdılığına getirildi. Bursa’nın, Kalenderoğlu tarafından kuşatılarak yağma edilmesinden sonra şehirden ayrılmak mecbûriyetinde kaldı.

1611’de Edirne kâdısı olan Hâletî, Yahyâ Efendinin yerine İstanbul kâdılığına getirildi. Daha sonra Mısır kâdısı oldu. Sultan Dördüncü Murâd’ın cülûsundan (tahta geçmesinden) bir ay sonra Anadolu kazaskerliğine getirildi ise de bir sene sonra ayrılmak mecbûriyetinde kaldı. 1627 senesinde Rumeli Kazaskerliğine tâyin edilen Hâletî, bir sene sonra Silistre arpalığı ile emekliye ayrıldı. 1631 senesinde İstanbul’da vefât etti. Sofular’da evinin karşısında tâmir ettirdiği mektebin bahçesine defnedildi.

Meslekî hayâtı yüksek mevkîlerde geçmekle berâber, gerek devrinin içinde bulunduğu sosyal, idârî ve siyâsî durum; gerek idâre kâbiliyetinden mahrum olması, gerekse bâzı ters işlerin netîcesinde bu mevkîlerde uzun süre kalamamıştır. Talebesi olan Atâî, Şakâyık Zeylinde onun hakkında; “Doğru, çalışkan, ilme ve kültüre son derece düşkün, geniş bilgili, cömert, iyi niyetli, sözü, sohbeti dinlenir bir zât idi.” demektedir.

Devrinin ileri gelen âlimlerinden olan Hâletî Efendinin ölümünden sonra evindeki kütüphânede bilfiil okunup kenarlarına not konulmuş, açıklamalar yapılmış üç-dört bin eser bulunmuştur. Âlimliği yanında, diğer meşhur bir yönü de şâirliğidir. Hâletî, gazel ve kasîdelerinden çok, rubâîleriyle tanınmış bir şâirdir. Özel ve meslekî hayatında karşılaştığı acılı hâdiseler ve hayâl kırıklıklarından akisler taşıyan Dîvân’ındaki rubâî dışındaki şiirlerinden çoğunluğunda yüksek bir şâir hüviyeti görülmez. Dîvân’ı ve Üçüncü Sultan Mehmed’e sunduğu kasîdesi, edebî bakımdan önemli bir değer taşımakla berâber devrinin Nef’î, Nâbî, Neşâtî gibi meşhur şâirlerinin eserleriyle karşılaştırılınca, nisbeten sönük kalır. Hâletî, tasavvuf konularını, Türk şâirleri içinde hemen hemen hiç kimsenin başaramadığı bir ustalıkla rubâîler ile ifâde etmiştir.

Azmizâde Hâletî’nin Dîvân’ı yanında çeşitli ilmî eserleri de vardır. Bunlardan bâzıları şunlardır:

1) Menâr Şerhi Hâşiyesi, 2) Dürer ve Gürer Hâşiyesi, 3) Muğn-il-Lebîb Şerhi, 4) Enîs-ül-Ârifîn fî Tercümet-i Ahlâk-i-Muhsinî, 5) Hidâye ve Miftâh şerhlerine Ta’likât, 6) Sâkînâme, Şehnâme vezninde yazılmış yaklaşık 520 beyitten meydana gelmiş uzun bir manzûmedir. On beş ayrı makâleden meydana gelmiştir. 7) Münşeât: Resmî yazılardan meydana gelen yazı ve mektupları ile kendi hayâtı ve yaşadığı devrin olayları anlatılmaktadır.

Haletî denince akla hemen gelen Rubâîyât-ı Hâletî’dir. Kâfiyelerini son harflerine göre tertib etmiştir. Meşhur şâir Nedim bile onun için:

“Hâletî, evc-i rubâîde (rubâî burcunda) uçar ankâ gibi” demektedir.


Son takip: 23.01.2018 - 05:53
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· BEYiN CERRAHiSi (Bkz. Nöroşirurji) · PIERRE LOTi · KURU PiL (Bkz. Pil) · YEMEN (Bkz. Birleşik Yemen Arap Cumhuriyeti) · ANYON (Bkz. iyon) · SARDUNYA (Pelargonium zonale) · HAVACILIK · çöZüNüRLüK · ABDULLAH BiN SEBE’ · SiYANOZ (Bkz. Morarma) · çANKAYA KöşKü · TREN · ALPLER · TESBiH · YALANCI SAFRAN (Bkz. Aspir) · KIZILDERiLiLER · FiLM · ILGINGiLLER (Tamaricaceae) · VEKi’ BiN CERRaH · TüBERKüLOZ (Bkz. Verem) · AHMED HAN - II · ARBiTRAJ · KARAAğAç (Ulmus campestris) · ALiçO · GIDaLARIN SAKLANMASI · KUYRUKLU YILDIZLAR · MASAL · ROMA iMPARATORLUğU · YAPIşKANBALIğI (Echeneis naucrates) · AKSARAY · AHALi MüBADELESi · ABAZA HASAN PAŞA · iYOT · MUHAMMED HUCCETULLAH · MATERYALiZM · DEMOKRATiK SOL PARTi (DSP) · NEPTüN · SiLiS JELi · i · EDEBi AKIMLAR · HATMi (Althaea officinalis) · RUBai (Bkz. Nazım şekilleri) · YILAN (Ophis) · OşiNOGRAFi · ECEL · FAYANS (Soddy-Fajans) KaNUNU · YERçiKiMi (Bkz. Ağırlık) · ORNATIM · ZATüRRE · AWACS · Minare
· SEDEFKaR MEHMED AğA · MAHMuD ESAD BOZKURT · UYUZOTU (Scabiosa maritima) · MüSaFEHA · AVUSTRALYA (Okyanusya) · ORTAKLIK · ERZURUM KONGRESi (Bkz. istiklâl Harbi) · iTHaLaT · BARBUNYA (Phaseolus vulgaris) · MEYVE HASTALIKLARI (Bkz. Bitki Hastalıkları) · KöPEKMEMESi · MUT’A NiKAHI (Bkz. Müt’a Nikahı) · KaDI şüREYH · çiTA (Acinonyx jubatus) · KLEPTOMANi · Yuşa ALEYHiSSELaM · KAVAK (Populus) · MONTESQUIEU, Baron de · AGiK (Bkz. Avrupa Güvenliği ve işbirliği Konferansı) · KARBOKSiHEMOGLOBiN · DEMiRHiNDi (Tamarindus indica) · MUSTAFA PAşA (Kıbrıs Fâtihi) (Bkz. Lala Mustafa Paşa) · KüLTüRFiZiK · DEKLiNASYON (Meyil) · OMURGALILAR (Vertebrata) · CiRiT (Cirit Oyunu) · KAPIDAğ YARIMADASI (Arktonnesas) · TERSaNE-i HüMaYUN · TARHUNCU AHMED PAşA · TENiS · iMBiK · LEBLANC METODU · UR (Bkz. Tümör) · çOBANçANTASI (Capsella bursa pastoris) · DiL · KiBUTZ · NişANCIZaDE MEHMED EFENDi · ZEYBEK · TUMANBAY (Tomanbay) · VASFi
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber