Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· MüTaREKE
· iKRaMiYE
· işçi
· NöROşiRURJi
· şEKERPANCARI (Bkz. Pancar)
· şEVKET SüREYYA AYDEMiR
· TRiYAK
· ANTREPO
· DENiZşAKAYIKLARI (Actiniidae)
· GROMiKO, AndreyAndreyeviç
· KUşDiLi (Bkz. Biberiye)
· MiNEçiçEği (Verbene officinalis)
· SAHaBi (Bkz. Eshâb-ı Kirâm)
· SöMüRGECiLiK (Bkz. Emperyalizm)
· şEKERKAMIşI (Saccharum officiarum)

Son Okunanlar
· GRiZU
· GAGALI MEMELi (Bkz. Ornitorenk)
· MARUL (Lactuca sativa)
· TüRK HAVA KURUMU
· MAHLAS
· ATEş
· KUM YILANBALIğI (Ammodytes)
· şAHKULU
· VATiKAN
· SARDUNYA (Pelargonium zonale)

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

GRİZU

Alm.Grubengas (n), Fr. Grisou (m), İng. Firedamp, pit gas. Mâden kömürü ocaklarında görülen, büyük kısmı metan (CH4) gazından ibâret olan, hava ile karışık olduğu zaman sıcak alev karşısında patlayan bir gaz karışımı.

Grizunun esas kısmını teşkil eden metan gazı, mâden kömürlerinin meydana gelişi sırasında ortaya çıkmaktadır.Mâden kömürü, bir kısmı sularla getirilen büyük kısmı ise 40 cm’yi geçmeyen sığ göl ve bataklıklarda yetişen bitkisel maddelerin, asırlar süren jeolojik devirler boyunca devam eden kömürleşmesiyle karbonizasyon teşekkül etmiştir. Değişime uğrayan bitkilerin ana maddeleri olan selüloz (C6 H10 05)n ve lignin (C40 H42 O11) mikroorganik canlılar tarafından parçalanırlar. Ortaya su ile karbonik asit, karbondioksit, karbonmonoksit, hidrojen ve metan gazları çıkar. Bu kimyevî değişim neticesinde sırasıyla turba, linyit, taş kömürü, antrasit, grafitoit gibi çeşitli kömürleşmenin basamak ürünleri hâsıl olur.

Jeolojik devirler boyunca kömür tabakaları, kil, kum, marn, konglomera gibi çeşitli tabakalar altında kalırken, kömürleşme esnâsında meydana gelen gazlar da statik ve dinamik kuvvetlerin tesiriyle, bu tabakalar arasında yer değiştirir ve gözeneklerde yerleşir. İşte kömür ocakları işletilirken, basınç altında bulunan bu gazlar ortaya çıkar ve kömürü alınmış olan boşluklarda toplanır. Bu arada havalandırma maksadıyla ocağın içine devamlı hava gönderilmektedir. Böylece grizu denen patlayıcı gaz karışımı meydana gelmiş olur.

Grizunun % 75-95’i metan, % 0-3’ü karbondioksit, % 1’den azı oksijen, % 1,5’i azottur. Bâzan hidrojen, kükürtlü hidrojen, amonyak ve etan gazları da bulunur.

Grizunun esas kısmı olan metanın bir hacmi, CH4+ 2O2 ® CO2+2H2O reaksiyonu gereğince iki hacim oksijenle yanmaktadır. Havanın ise % 21’i oksijen olduğundan, bir hacim metan yaklaşık on hacim havayla yanmakta, yâni hava içindeki metan hacmi % 9,5 iken, yanma tam olmaktadır. Normal sıcaklıkta, % 6-%16 nisbetindeki grizular tutuşabilmektedir.

500°C’nin üstündeki sıcaklıklarda metan gazı, havanın oksijeni ile oksitlenir ve bu reaksiyonla sıcaklık artar. Böylece bir müddet sonra grizu patlar. Bu bekleme müddeti 1000°C’de sıfıra iner. Fakat metan gazının oksitlenmesi ile ortaya çıkan ısının tamâmı, cidarlar vâsıtasıyla dışarı atılabiliyorsa patlama olmaz. Bu prensibe dayanılarak mâden kömürü ocaklarında kullanılmak üzere emniyet lâmbaları geliştirilmiştir.

Patlama sebepleri çok çeşitlidir. Bunlardan; kıvılcım, yüksek harâret, dinamit atılması, dizel lokomotiflerinin sıcak egsoz gazı, kibrit, çakmak, sigara, kızarmış emniyet lâmbası kafesi, sert kuvars tânelerinden kazmanın kıvılcım çıkarması, matkapların çalışma esnasında ısınması, çeliğin çeliğe sürtünmesi, elektro statik deşarjlar, motorların anti-grizu tertibâtı kapalıyken egsozların meydana getirdiği sıcaklık belli başlı olanlarıdır.

Ocaklardaki havalandırma sisteminin arıza yapması, elektrik kesintileri ile vantilatörlerin çalışmaması, grizu patlamasının şartlarını hazırlar.

Bütün dünyâda yüzlerce kişinin ölümüyle neticelenen grizu patlamaları, memleketimizde Zonguldak taş kömürü havzasında da yüzlerce vatandaşımızın hayâtını kaybetmesine sebeb olmuştur.

Grizu patlamalarını önlemek için alınan tedbirler başlıca iki kısımdır: Birincisi, hava içindeki grizu yüzdesini azaltmak ve asgarî seviyede tutmak için alınan tedbirler (grizulu gazların ocaktan dışarı emilerek atılması gibi); ikincisi ise, sıcaklığın 500°C’nin çok altında tutulması (her türlü ateş yakılmasının, kıvılcım çıkmasının önlenmesi gibi) dır.

Grizu patlamalarının hemen hemen hiç olmadığı, alınan tedbirlerle bunun önüne geçildiği Avrupa’da şunlara dikkat ediliyor:

1. Alevi çok kısa emniyet lâmbaları kullanılıyor.

2. Aleve sebeb olmayacak elektrik techizâtı kullanılıyor.

3. Grizu oranını yüzde birden daha aşağıya indirecek, grizu boşalmasını tesbit edecek bir sistemden istifade ediliyor.

4.Çeşitli devrelerde hava miktarı ve havadaki grizu oranı ölçülerek, yükselme durumunda ikaz eden âletler kullanılıyor.

5. Havalandırma sistemi arızalanınca yerine otomatik geçecek yedek havalandırma sistemi bulunduruluyor.

6. Emniyetli patlayıcı maddelerden istifade ediliyor. Kömürü çok yanıcı ise ateşlemeden önce ıslatılıyor.

7. Galerilere yanmaz tozlar yayılıyor. Bunlar galerilerin giriş ve çıkışlarında toz barajları meydana getirerek, hava darbesinde bu barajlar yıkılınca bir toz perdesi hasıl oluyor. Bu ise alevin durdurulmasını sağlıyor.

8.Geliştirilen ve çok ucuza malolan elektronik aletler ile çok az da olsa gaz sızıntıları anında tesbit edilebiliyor.

Memleketimizdeki mâden ocaklarında meydana gelen grizu patlamalarının önemlileri:

Yer Yıl Ölü Sayısı

Kandilli (Armutçuk)194263

Kozlu194753

Armutçuk19484

Üzülmez19497

Kozlu19537

Üzülmez19546

Kozlu195413

Gedik195555

Armutçuk19568

Kozlu196025

Karadon19624

Armutçuk196510

Çeltik196568

Kandilli196717

Kozlu19685

Kozlu197223

Armutçuk197817

Kandilli1983106

Kozlu19839

Yeni Çeltek199059

İhsaniye ve İncirharman1992263

Grizumetre: Ocaklarda grizu miktarını ölçen çok faydalı bir cihazdır.İki pille çalışır. Üstündeki vizondan bakılarak grizu yoğunluğunun miktarı okunur. Eğer tehlike sınırı ikiden fazla gösteriyorsa ocağa oksijen sıkılır veya ocak herhangi bir tehlikeye karşı boşaltılır. Bu cihaz ile âni boşalan grizu hâricindeki tehlikelere mâni olunabilmektedir.


Son takip: 17.11.2018 - 05:17
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· EşEL MOBiL · MESCiD-i KIBLETEYN (Bkz. Kıble) · TACiKiSTAN · iLKöğRETiM OKULU (Bkz. Eğitim) · VüCuDNaME (Bkz. Yaşnâme) · LaLELi CaMii · KARIN · KaDI · iRAN · KATRAN AğACI (Cedrus libani) · ONiKi ADA · ONiKi EYLüL HAREKaTI · AHMED SARBAN · FADLULLAH-I HURuFi · ON EMiR (Bkz. Musevîlik) · MUHAMMED RuCi · GüNEYDOğU ANADOLU BöLGESi · iSLaM KALKINMA BANKASI · SOSYAL SiGORTALAR KURUMU (SSK) (Bkz. Sosyal Güvenlik Kuruluşları) · FETHi OKYAR · BAYTAR (Bkz. Veteriner) · TOHUM (Semen) · PLEVNE MUHaREBELERi (Bkz. Gâzi OsmanPaşa) · HATMi (Althaea officinalis) · BUCAş ANTLAşMASI · ENVER PAşA · ONiKi iMaM · SiYATiK · AKASYA (Acacia) · AGORA · KiRiBATi · SEYYiD SaLiH · YILDIZ PARKI · VANDALLAR · KAZaLAR · SARAYLAR · DiYET · ILGAZ DAğLARI · TANDIR · AKTiFLEşME ENERJiSi (Bkz. Tepkime) · ASTiGMATiZMA · ALi PAşA (Mehmed Emin) · KUMPAS · NUSRETiYE CaMii · TUğ · BANLiYO · NEPTüN · TüRBiN · PENiSiLiN · KURTULUş SAVAşI (Bkz. istiklal Harbi) · Minare
· BOZDOğAN KEMERi · GADOLiNYUM · GEDiZ IRMAğI · GERONiMO · iLiM · KAHT-I RiCAL · KASiDE (Bkz. Nazım şekilleri) · FAZLi (Kara) · Ka’B BiN ZüHEYR · ALTIPARMAKLILIK · KAçKAR DAğI · KIRMIZI KAYITLI AKREDiTiFLER (Red-Calause credits) · ADLi SiCiL · ATMOSFER · BACON, Roger · KADDAFi (Bkz. Muammer Kaddafi) · iSEViLiK · AHMEDiYYE (Bkz. Kadıyanilik) · AğIZ KOKUSU · DiCLE NEHRi · AFGANiSTAN · AHMED HAKi iZLER · CiVAN PERçEMi (Achillea millefolium) · AKTiMUR BEY · CEZAYiR · BEYRUT · AMUNDSEN, Roald · EFEMERiD (Ephemeroidea) · ARBiTRAJ · HANIMBöCEği (Bkz. Uğurböceği) · AHMED RiFAi · BERKELYUM · BERMUDA · CüRUF · FiRAVUN FaRESI (Mungos ichneumon) · DEMiRKAZIK (Bkz. Kutup Yıldızı) · DEVLET GiRAY HAN-II · EşREFOğLU RuMi · EKG (Bkz. Elektrokardiyografi) · HAMMER, Purgstall Von
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber