Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· EDiLLE-i şER’iYYE (Bkz. Ahkâm-ı şer’iyye)
· KARNAVAL
· KIBLENüMa (Bkz. Pusula)
· LAKiT (Bkz. Lukata)
· MARMARA GöLü
· PERiKLES
· PERON, Juan Domingo
· TORICELLi,
· ZARF
· ARGON
· BEYiN CERRAHiSi (Bkz. Nöroşirurji)
· BiYOGRAFYA (Bkz. Edebi Türler)
· DEMOKLES
· FLAMiNGO (Bkz. Flamankuşu)
· işçi

Son Okunanlar
· EBu KaMiL şUCa’
· TaRiH DüşüRME (Bkz. Ebced Hesâbı)
· AL-iABA (Bkz. Ehl-i Beyt)
· ABLUKA
· NANSEN, Fridtjof
· ELEKTRODiNAMiK
· AKIL-BALiğ
· VOLFRAM (Tungsten)
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)
· DALAMAN çAYI

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

EBÛ KÂMİL ŞUC’

meşhur Müslüman cebir ve matematik âlimi. İsmi Şuc⒠bin Eslem bin Muhammed Hâsib el-Mısrî olup, künyesi Ebû Kâmil’dir. Matematikçiler arasında İbn-i Eslem el-Hâsib (hesab, matematik bilgini) adıyla meşhur oldu. Doğum ve vefât târihleri belli değildir. Kaynaklarda 850-950 (H. 236-339) seneleri arasında yaşadığı ifâde edilmektedir. Aslen Mısırlıdır.

Ebû Kâmil Şucâ’, matematik ve bilhassa cebir sahasındaki başarılarıyla dikkat çekti. Ünlü matematikçi Harezmî ile aynı devirde yaşadı. Harezmî’nin eserlerinden çok istifâde etti. İkinci dereceden cebir denklemlerini, Harezmî’nin metodu ile çözüyordu. Bununla yetinmeyen Ebû Kâmil, bu çözüm metodlarına bâzı orijinal îzâhlar getirdi. Lineer (birinci dereceden), kuadratik (ikinci dereceden) ve daha üst derecedeki denklemler, belirsiz denklemler ve tam sayı problemlerine âit çözüm yolları ortaya koydu.

Cebir târihinde ilk defâ olarak ikinci derecenin üstünde denklemlerin çözümünü tam bir hassâsiyetle gerçekleştirdi. Bu yüzden ona, Harezmî’den sonra ikinci cebir teorisyeni gözüyle bakılmaktadır. Cebirdeki bu otoritesini, İslâmiyette fıkıh bilgisinin en mühim konularıdan birisi olan ferâiz (mîrâs taksimi) hesaplarının çözümünde kullandı.

Ebû Kâmil Şucâ’ın en meşhur eseri Kitâb-ül-Cebr vel-Mukâbele adlı kitabıdır. Bu eserinde Harezmî’nin cebirini geliştirmek gâyesini gütmüştür. Eserin önsözünde Harezmî’ye olan şükranlarını dile getirmiş, birinci bölümünde Harezmî’nin cebirini özetleyip ilâvelerle açıklamıştır. Burada katsayıları irrasyonel (köklü) sayı olan karışık ikinci derecede denklemlerin çözümlerini göstermiştir. Böylece, Yunanlıların irrasyonel sayılarla ilgili yanlış bilgilerini çürütmüştür.

Eserin ikinci bölümünde, kendinden önce gelen Yunan ve İslâm cebircilerinin çözmekte güçlük çektikleri hattâ çözemedikleri geometrik problemlerin, kendi keşfi olan, cebirsel çözüm metoduyla kolaylıkla çözülebileceğini ortaya koymuştur. Bu bölümde çözdüğü problemler, bir dâire içinde çizilmiş eşkenar beşgen, ongen ve onbeşgenin kenarının uzunluğunun nümerik olarak tâyinini ihtivâ etmektedir. Bu kenarları cebirsel denklemlerle hesaplayarak, cebirsel denklemleri öklit geometrisine uygulamıştır.

Eserin üçüncü bölümüne, ikinci dereceden belirsiz eşitlikler ve bu tür eşitlik sistemleriyle başlamaktadır. Kendisi bu eşitliklerin bâzılarının yeni, bir kısmının daha önce incelenmiş olduğunu söylemektedir. Bu ikinci tip eşitlikler Ebû Kâmil’in, Diophantos ve Aritmeticca’nın tesiri altında kalmadığını göstermektedir. Ebû Kâmil, bu denklemlerden sonra, birinci dereceden denklem sistemlerini de ihtivâ eden eğlendirici (dinlendirici) matematik problemleri üzerinde durmaktadır. Eserinin sonunda muayyen bir sayıdan başlayan sayıların karelerinin toplamını veren ifâdeler üzerinde bilgi verilmektedir.

Kendisini, El-Kerhî ve Ömer Hayyâm tâkib ettiler. Batı âleminde ise Leonardo Fibonacci, Ebû Kâmil’in metodunu benimsedi. Florian Cajori, matematik târihi ile ilgili eserinde, mîlâdî 13. asrın ortalarında Ebû Kâmil’in eserlerinin batı bilim dünyâsında ve İslâm âleminde matematik ilimleri dalında yegâne başvuru kaynağı olarak kabul edildiğini ifâde etmektedir.

Ebû Kâmil Şucâ’nın yazdığı eserlerden bâzıları şunlardır:

1) Kitâbu Kemâl-il-Cebri ve Temâmihi ve-Ziyâdetihi fî Usûlihi: Bu eserinde Harezmî cebrini olgunlaştırdı ve yeni cebir metodları geliştirdi. Eserde, Ebû Berze’yi tenkid etti ve cebirdeki hatâlarını ortaya koydu.

2) Kitâb-ut Tarâif-fi’l-Hisâb: Bu eserde üç, dört ve beş bilinmeyenli denklemlerin çözüm metodları, örnekleriyle îzâh edilmektedir. Cebir problemlerinin çözümünde nesneler yerine harfler sembol olarak kullanılmaktadır. Eserin bir nüshası Hollanda’nın Leiden şehrindeki ünlü kütüphânede bulunmaktadır.

3) Kitâb-üş-Şâmil fil-Cebr vel Mukâbele, 4) Kitâb-ül-Vesâya bil Cüzûrî, 5) Kitâb-ul-Cem’ vet-Tefrîk, 6) Kitâb-ül-Hatâeyn, 7) Kitâb-ül-Kifâye, 8) Kitâb-ül-Mesâha vel Hendese, 9) Kitâbü’t-Tayr, 10) Kitâbul-Miftâh-il-Felâh, 11) Risâle fil-Muhammes vel-Mu’aşşar.


Son takip: 17.07.2018 - 12:23
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· ULUSLARARASI ADaLET DiVaNI (Bkz. Lahey Adâlet Dîvânı) · BENi AHMER DEVLETi · BEKçi · ANTARKTiKA · TELKiN · FAKS (Bkz. Faksimile) · TUNUSLU MAHREZ BiN HALEF · iBRaHiM HAVVaS · GEiGER SAYICISI (Bkz. Radyoaktivite) · KARIşIM · şA’Ya ALEYHiSSELaM · BAROK · DaRa · MELEKOTU (Angelica sylvestris) · KATATONi (Catanoia) (DONAKALIM) · REYHAN OTU (Bkz. Fesleğen) · AT (Bkz. Avrupa Topluluğu) · AKYUVARLAR · iSMaiL HAKKI UZUNçARşILI · DALKILIç · BüYüKELçi · KARAHANLILAR · BUSH, George · WASHiNGTON, George · LOKMAN HAKiM · MUM · CEHENNEM · DALAMAN çAYI · iSHAK PAşA · öDüNç (Karz-ı hasen) · SüBLiMLEşME · CERVANTES, Miguel de · BiLAL-i HABEşi · Yuşa ALEYHiSSELaM · iSTiHaRE · HARBi · KASiDE (Bkz. Nazım şekilleri) · KARBONAT (Bkz. Soda) · DiNAMO · MiLLi BüTçE · AHMED REFiK ALTINAY · MiNERAL · YANSIMA · SüLFAT ASiDi (Bkz. Sülfürik Asit) · iZLANDA · BüYüK GüNAHLAR (Bkz. Günahlar) · FOK BALIKLARI (Phocidae-Monachiae) · FIRTINAKIRLANGIçLARI (Bkz. Fırtınakuşları) · RASTIK · DEVE (Camelus) · Minare
· CaRiYE (Bkz. Köle) · KaSIM AğA · CEMaL KUTAY · ERGUVAN (Cercis siliquastrum) · HAMAM · BURUCiYE MEDRESESi · SEBE DEVLETi · SUMAK (Rhus coriaria) · MELiH CEVDET ANDAY · CEYHAN NEHRi · TANEN (Bkz. Tannik Asit) · GüğüM · HiSSE SENEDi (Bkz. Menkul Kıymetler) · LAHANA (Brassica oleracea) · SüVEYş KANALI · KOLERA · işMOiL ALEYHiSSELaM · KAMP · PERMüTASYON · BOHçAOTU (Helleborus) · SANSAR (Martes foina) · KERESTE · ELEKTROMETRE · KaZERuNi · NEHiR (Bkz. Akarsular) · TiROiD BEZi · iZDüşüM · DEKLiNASYON (Meyil) · MORFiN · GALALiT · LEVüLOZ (Bkz. Fruktoz) · KaMiL PAşA (Yusuf) · TüRK KüLTüRü ARAşTIRMA ENSTiTüSü · HAVA TRAFiK KONTROL · TELESKOP · iBRaNiLER · ALEV · SIğIRDiLi (Bkz. Hodan) · DALGA · LüKS
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber