Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· RADULEVi (Bkz. Ahmed Abdülhak Radulevî)
· TüCCAR (Bkz. Tâcir)
· GALVANi, Luigi
· KURGUBiLiM
· MODA
· MURaD KARAYALçIN
· POLi SüLFO (Bkz. Reçine)
· POLiKLOROTRiFLUOROETiLEN (Bkz. Reçine)
· POLO Marco
· SöMüRGECiLiK (Bkz. Emperyalizm)
· SPAZM (Bkz. Kolik)
· SüZGEç (Bkz. Filtre)
· TAşIMACILIK (Bkz. Ulaşım)
· TERöRiZM (Bkz. Anarşi)
· TiTREME (Bkz. Tremor)

Son Okunanlar
· DöViZ
· HiSTOLOJi
· TAHSiN YAZICI
· Taç MAHAL
· ROMA
· MUHAMMED HaşiM-i KEşMi
· KöRüK
· POLO Marco
· MUSTAFA RaKIM EFENDi
· EBüLFEZ ALi ELçiBEY

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

DÖVİZ

Alm. Devisen (f), Fr. Devise (f), İng. Foreign Exchange, Foreign Currency. Dar anlamda (çek, poliçe gibi) yabancı parayı temsil eden belgeler. Türkçede yabancı ülkelerin paralarına “döviz” denmektedir. Herhangi bir ülkenin parasının, başka bir ülkenin (veya ülkelerin) parasına dönüştürülmesiyle ilgili işlemlere de “döviz işlemi” veya “kambiyo işlemi” denir. “Döviz “ kelimesi dilimize Fransızcadaki “devise”den geçmiştir. Genel olarak “döviz” dendiğinde milletlerarası ödemelerde kullanılan ödeme araçlarının tamâmı ifâde edilir.

Ekonomik açıdan bakıldığında döviz, iktisâdî anlamda bir mal niteliğindedir. Döviz borsaları bâzı özel nitelikleri olan piyasalardır. Kısaca belirtmek gerekirse, New York, Londra, Tokyo, Frankfurt, Zürich ve Paris en büyük döviz borsaları arasında bulunmaktadır. Ancak, döviz piyasalarını belirli bir yer veya mekânla sınırlı piyasalar olarak düşünmek doğru değildir.

Döviz borsaları, muayyen coğrafî bölgelerde faaliyet gösterseler de, çeşitli elektronik haberleşme araçlarıyla birbirleriyle sürekli olarak ilişki içinde bulunurlar. Denilebilir ki, günün her saatinde dünyâdaki döviz piyasalarından herhangi birisi açık bulunur. Meselâ Amerika Birleşik Devletlerinin batısında yer alan San Fransisco’da borsalar kapandığında Uzak Doğuda Tokyo, Hong Kong ve Singapur borsaları, ayrıca bu borsalardaki çok uluslu Amerikan ve Avrupa bankalarının şubeleri yeni açılmışlardır. Uzak Doğu borsaları kapandığında ise Orta Doğunun mâlî piyasaları ve merkezleri iki saatten beri çalışmakta olup Avrupa borsaları mesâiye yeni başlamaktadır. Avrupa ile ortak çalışma saatleri sırasında New York borsasında faaliyet hacmi yoğunlaşmaktadır. Londra bankaları coğrafî konumları dolayısıyla, günlük çalışma süresi içinde öteki Avrupa piyasaları ve Kuzey Amerika dâhil olmak üzere, Uzak Doğu ve Orta Doğu piyasalarıyla işlem yapabilmektedirler.

Milletlerarası döviz borsaları 24 saat sürekli olarak çalıştıkları için döviz fiyatları (kurları) sürekli olarak değişirler. Döviz bir iktisâdî mal gibi işleme tâbi tutulduğundan, dövizin bir arz ve talebi ve dolayısıyla da bir fiyatı vardır. Döviz fiyatlarına “döviz kuru” (exchange rate) denmektedir.

Döviz kurları genellikle bir birim döviz başına (veya bununla değiştirilebilen) millî para miktarı olarak tanımlanır. Meselâ 1 $= 10.000 TL veya 1 DM= 6000 TL gibi. Döviz kurları 1 birim millî paranın karşılığı olan döviz miktarı olarak da tanımlanabilir. Bu şekilde düşünüldüğünde kurlar 1 TL= 1/10.000 $ veya 1 TL= 1/6000 DM olarak ifâde edilebilir. Bu iki sistem birbirinin tersidir. Birincisinde dövizin, millî para cinsinden değeri ifâde ediliyor; buna direkt-kotasyon sistemi deniyor. İkincisinde ise millî paranın dış değeri, yâni döviz cinsinden fiyatı gösteriliyor; buna da indirekt kotasyon sistemi deniyor.

Milletlerarası borsalarda döviz kurları ABD dolarıyla millî paralar arasındaki değişim oranı şeklinde ifade edilince, ABD doları dışında iki para arasındaki değişim oranı bunların dolar cinsinden fiyatlarına göre dolaylı olarak hesaplanabilir. Meselâ, 1 $ = 2000 TL 1 $= 2 DM ise; 1 DM= 1000 TL olur. Bu şekilde dolar dışındaki paralar arasında hesaplanan kurlara çapraz kur (cross-rate) denilmektedir. Yâni iki para arasındaki dolaylı değişim oranına çapraz kur adı verilir.

Yabancı paraların çapraz kurları arasında da bir uyum vardır. Çapraz kurlar arasındaki uyum bozulur, yâni dövizin ucuz olduğu yerden satın alınıp pahalı olduğu yerde satılması işleri ortaya çıkabilir. Bu farklardan yararlanarak kazanç sağlanması işlemine arbitraj denir. Geniş anlamda döviz ticâreti; döviz bazında mevduât bulundurmayı, döviz piyasaları arasındaki kur farkından kâr elde etmeyi (döviz arbitrajı), zaman içindeki kur değişmelerinden kâr elde etmeyi (döviz spekülâsyonu) de kapsamına almaktadır.

Döviz piyasaları vâdeli piyasa (forward market) ve vâdesiz piyasa (spot market) olmak üzere ikiye ayrılırlar. Vâdesiz piyasalarda döviz işlemleri herhangi bir işgününde o günün döviz kuru üzerinden yapılmaktadır. Vâdeli piyasalarda ise tarafların sözleşme ile tesbit ettikleri gelecekteki bir gün ve döviz kuru üzerinden (vâdeli döviz kuru) döviz alım ve satımının taahhüt edilmesi şeklinde yapılmaktadır.

Vaktiyle altın para sisteminin yürürlükte olduğu yıllarda ülke paraları, bulundurdukları veya temsil ettikleri altın miktarına göre birbirleriyle mübâdele edilirlerdi. Meselâ Türk lirası 2 gr altını, dolar 6 gram altını temsil ediyorsa, 1 dolar= 3 TL olarak belirlenirdi. Böylece belirlenmiş olan kurların değişmeleri de mümkün olmazdı. Altın para sisteminin çok önemli bir üstünlüğü olarak nitelenen bu husus, daha sonra kağıt para sistemine geçirilmesiyle birlikte geçerliliğini kaybetti. Döviz kurları sabit veya esnek olarak belirlenebilmesinin fayda ve mahzurlarını esas alan tartışmalar iktisat literatüründeki canlılığını hâlâ korumaktadır.

İkinci Dünyâ Savaşı sonlarından 1973 başlarına kadar dünyâda geçerli olan ve Bretton Woods Sistemi diye bilinen para sistemi bir sâbit kur sistemiydi. 1973 başlarından îtibâren Batılı ülkeler esnek veya değişken kur sistemini benimsemişlerdir. Ne var ki, Avrupa Topluluğu ülkeleri gibi bâzı sanayileşmiş ülkeler paralarını sâbit kurlardan birbirine bağlayarak bir para sahası oluşturmuşlardır. Belirtmek gerekir ki, günümüzde tam bir esnek kur sistemi hemen hemen hiçbir ülkede uygulanmamaktadır. Hemen hemen her ülke döviz kurlarının nisbî de olsa istikrarlı oluşunu özlemektedir. İstikrar arayışları ise döviz piyasalarına müdâhaleyi zorunlu kılmaktadır.

Türkiye’de 1929 yılına kadar Lozan Antlaşmasında yer alan hükümler dolayısıyla döviz piyasalarına fazla bir müdâhalede bulunulamamıştır.

Lozan Antlaşmasının koyduğu sınırlamaların sona ermesiyle birlikte, 20 Şubat 1930 târihinde çıkartılan 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kânunu ile döviz işlemlerini düzenleme yetkisi Mâliye Bakanlığına verilmiş ve yoğun bir şekilde döviz kontrolu uygulanmaya başlanmıştır.

Özellikle 1983’ten sonra Türk Lirasına konvertibilite sağlamak yönünde getirilen bâzı düzenlemelerle 1567 sayılı kânunun uygulamaları yerine geniş ölçüde bir serbestî ortamı getirilmiştir. Sâbit döviz kuru sistemi fiilen terk edilmiş ve kurların önce kısa aralıklarla, sonraları Merkez Bankasınca her gün belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Hükümet 1989’da aldığı bir kararla banka ve yetkili kurumlara 3000 dolar veya eşdeğer döviz satabilme hakkı verildi. Mart 1990’da “32 sayılı karar” olarak bilinen Türk Parasını Koruma Hakkındaki Karar’da yapılan değişiklikle, Türkiye’de yerleşik kişilere sınırsız döviz bulundurma ve transfer etme gibi haklar tanındı. (1993)

Bâzı Ülkelerin Para Birimileri



Ülkenin AdıPara Birimi

AfganistanAfgani

AlmanyaMark

ABDDolar

ArjantinPeso

ArnavutlukLek

AvustralyaDolar

AvusturyaŞilin

BangladeşTaka

Birl. Arap EmirlikleriDirhem

BolivyaPeso

BrezilyaCruzerio

BulgaristanLeva

CezayirDinar

Çekoslovakya Koruna (Krone)

Çin H.Cum.Renminbi-Yuan yan

DanimarkaKrone

EndonezyaRupipah

EskiSovyetCum.Ruble

FasDirhem

FinlandiyaMarkka

FransaFrank

GhanaCedi

Güney Afrika Cum.Rand

HindistanRupi

HollandaFlorin, Gulden

IrakDinar

İngilterePaund, Sterlin

İranRiyal

İrlandaPund

İspanyaPeseta

İsrailPund

İsveçKron

İsviçreFrank

İtalyaLiret

JaponyaYen

KanadaDolar

KatarRiyal

KenyaŞilin

Kıbrıs (KKTC)Lira

KuveytDinar

KübaPeso

LibyaDinar

LübnanPund

MacaristanForint

MalezyaRinggit

MeksikaPeso

MısırLira

NijeryaNaira

NorveçKron

PakistanRupi

PeruSol

PolonyaZioty

PortekizEscudo

RomanyaLeu

SudanLira

SuriyeLira

Suudi ArabistanRiyal

ŞiliPeso

TunusDinar

TürkiyeLira

UmmanRiyal

ÜrdünDinar

VenezuellaBolivar

Yeni ZellandaDolar

YugoslavyaDinar

YunanistanDrahmi

ZaireZaire


Son takip: 21.06.2018 - 04:45
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· TALMUD · GAY-LUSSAC, Joseph Louis · SULTANSAZLIğI · YOZGAT · DaRüLHARB · AFYON (Opium) · URANYUM · HASEKiLER · AğA CAMii · GELişME (Bkz. Farklılaşma) · DüNYa SAVAşLARI · ABDüRRAHiM ARVASi · HAVLICAN (Alpinia officinarum) · PAPiRüS (Cyperus papyrus) · MARUL (Lactuca sativa) · KIRAğI · GREGORiOS · VATiKAN · MEKKE’NiN FETHi · HIRiSTiYAN YORTULARI (Bkz. Hıristiyanlık) · GOBi çöLü · SEDEFOTU (Ruta graveolens) · BüYü · DETERMiNiZM · çAVUşKUşU (Upupa epops) · GOLF · SiNOP · SAMUR (Martes zibellina) · HAYDARaBaD NiZAMLIğI · KARPAT DAğLARI · HASAN TAHSiN · CENaZE NAMAZI (Bkz. Cenâze) · KOLiT · KUTBüDDiN-i iZNiKi · SAKIZ ADASI · LöSEMi (Bkz. Kan Kanseri) · KIş SPORLARI · ENDüLüS EMEVi DEVLETi · MALEiK ve FUMERiK ASiT · şAHSiYET · DiNAMO · TEVaZU · MiLiTARiZM · HUGO, Victor Marie · ZüNNuN-i MISRi · ASFALT · YELDEğiRMENi · FOBi · KOVBOY · ENDaZE · Minare
· GöK · EGZOZ SiSTEMi · DEVLET iSTATiSTiK ENSTiTüSü (DiE) · TROMBOSiT · MANiSA · NBC · KARAYOSUNLARI (Bryophyta) · YAş ANTLAşMASI · KUZEY ATLANTiK ANTLAşMASI (Bkz. Nato) · YEşiLIRMAK · ZERRiN (Bkz. Nergis) · MESCiD-i KUBa · BATILILAşMA · SUCUK · SU SAMURU (Lutra lutra) · DçM (Bkz. Dövize çevrilebilir Mevduat) · GALVANOMETRE · KOCH BASiLi · BEHçET MUSTAFA EFENDi · SüMüK · ELDiVEN · KURGUBiLiM · VURGUN · HüNKAR iSKELESi ANTLAşMASI · ANTABUSE · SATUK BUğRA HAN (Bkz. Abdülkerim Satuk Buğra Han) · MiMARLIK · ROMATiZMA · TRiATLON · DENiZ BAYKAL · SULTAN HAN · LAOS · MODA · Pi · GARAUDY, Roger · LEASING · FERaCE · SALON HOKEYi (Bkz. Hokey) · KONFERANS · RADULEVi (Bkz. Ahmed Abdülhak Radulevî)
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber