Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· KENDiR-KENEViR (Cannabis sativa)

Burayada Bak
· PERON, Juan Domingo
· SANAT TaRiHi (Bkz. Sanat)
· TEKKE
· THATCHER, Margaret
· YEşiM
· ENGiNAR (Cynara scolymus)
· GüNEş YANIKLARI
· iLTERiş KUTLUğ KAğAN
· LuDiLER
· MURaD DAğI
· NöROşiRURJi
· OKTAN SAYISI
· şEKERKAMIşI (Saccharum officiarum)
· TüCCAR (Bkz. Tâcir)
· ALZHEiMER HASTALIğI (Bkz. Bunama)

Son Okunanlar
· CAğALAZaDE SiNAN PAşA
· çIYAN (Scolopendra cingulata)
· AYASOFYA
· AYA SEYAHAT
· NiTROSELüLOZ
· KüçüK AYI (Bkz. Büyük ve Küçük Ayı)
· AY
· BALLIBABA (Lamium)
· AVUSTURYA
· AVRUPA iNSAN HAKLARI DiVANI

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

ÇIYAN (Scolopendra cingulata)

Alm. Gürtelskdopender, Fr. Scolopendre, İng. Scolopendra. Familyası: Çıyangiller (Scolopendridae). Yaşadığı yerler: Nemli sahalarda, çürümüş kütük, yaprak ve taşlar altında. Özellikleri: Çok ayaklı, zehir çengelli, gececi, etçil eklem bacaklılar. Ömrü: 6 yıl kadar. Çeşitleri: Ev, Brezilya ve Bermuda çıyanları meşhurlarıdır.

Eklembacaklıların, çokbacaklılar (Myriopoda) sınıfının bir türü. Geniş ve yassıca vücutludur. Genel uzunluğu 5-10 cm, genişliği ise, 5-9 milimetre kadardır. Avrupa’daki bireylerin boyu 9 cm’yi aşmaz. Tropik bölgelerde ise 17 cm kadar olanlarına rastlanabilir. Hızlı ve hareketlidir. Taşların altında barınır. Böcek ve örümcek avlar. Çıyangiller âilesinin tipik örneğidir.

Çıyanlarda vücut, belirgin bir baş ve çok sayıda benzer halkalardan (segment) meydana gelmiştir. Başlarında bir çift anten, üç çift ısırıcı çiğneyici ağız parçası bulunur. Ev çıyanında iki adet bileşik göz, tipik çıyanlarda iki küme (her iki yanda dörder) basit (osel) göz vardır. Bâzı türlerde ise göz bulunmaz. Her halkadan (son iki halka hariç) bir çift yürüme bacağı çıkar. Ayak uçlarında pençeye benzer bir tırnak bulunur. En son uzun bacaklarını kıskaç gibi kullanabilir. Birinci segmentin bacakları bir çift zehir çengeli (keliser) şeklindedir. Keliserlerin içi kanallı olup, bir çift zehir bezine açılır.

Çıyanlar sıcak ve ılıman bölgelerde yaşayan kara hayvanlarıdır. Scolopendridae, Scutigeridae, Lithobidae gibi familyaları mevcuttur. Renkleri genellikle sarı, kahverengi, yeşil vs.’dir. Boyları 2-3 santimetreden 26,5 santimetreye kadar değişen türleri vardır. Hepsi etçil ve gececi hayvanlardır. Gündüzleri taşlar, çürümüş kütükler, yapraklar ve bodrum gibi nemli yerlerde gizlenir, gece avlanmaya çıkarlar. Koklama duyuları çok hassastır. Antenleri dokunma ve hassas koklama tüyleriyle bezenmiştir. Gece avlarını kokularından tesbit ederler. Çok sayıdaki ayaklarıyla hızlı hareket eden tırmanıcı eklem bacaklılardır. Ev çıyanı (Scutigera coleoptrata) 2 cm uzunluk ve 3,5 mm genişlikte olmasına rağmen, çok uzun olan bacakları sâyesinde sâniyede 50 cm yol alır. Türlerde bacak sayısı 15 çiftten 173 çifte kadar değişir. Bu hayvanlarda her zaman tek sayıda bacak çifti olur. Çoğunda 35 çifttir. Ev çıyanında ve Brezilya çıyanında (Dev çıyan= Scolopendra gigantea) 21, Geophildis’te 173 çift bacak vardır.

Böcekler gibi dallanmış borucuklar sistemi (trakea) ile solunum yaparlar. Her halkada bir çift nefes deliği vardır. Yumurta ile ürerler. Dişi yumurtalarını topraktaki oyuklara bırakır. Bâzıları yumurtaları korur ve yavrulara bir süre bakar. Doğan yavrular erginlere benzerse de halka sayıları daha azdır. Her deri değiştirmede halka sayıları artarak büyürler. Ormanlık bögelerde, seralarda, bahçelerde, çürük yaprak ve saksılar altında bol rastlanan 2-3 cm boyundaki “Lithobius” cinsinin yumurtadan çıkan yavrularında 7 segment (halka) bulunur.

Çıyanlar, gece faaliyete geçerek; hamam böceği, yaprak biti, kitap böceği, sümüklü böcek, toprak solucanı ve hattâ küçük kertenkele ve fâreleri zehir çengelleriyle ısırarak felce uğratır ve yerler. Tropik bölgelere gidildikçe boy ve zehirleri artar. 15 cm boyundaki “Bermuda çıyanı” ısırdığı insanı birkaç gün ateşler içinde bırakır. Güney Amerika ve Hindistan’da bol rastlanan 26,5 santimetrelik dev çıyanın zehiri insanı öldürebilir. Mutfakta, lavabo yakınlarında, duvar ve bodrumlarda bol rastladığımız kıl gibi ince antenli ve uzun bacaklı ev çıyanı; hamam böceği, örümcek ve böcekleri avladığından insanlar için faydalıdır. Zehiri insanlar için önemsiz olup, yanma yapar.

Çıyanlar gece ayakkabı, çadır, çaydanlık ve su testilerine girerler. Testiden su içildiği takdirde insanın boğazını ısırıp ölümüne sebeb olabileceğinden sakınmak lâzımdır. Çay pişirmeden önce, çaydanlıkların içini dikkatle kontrol etmeli, ayakkabıları giymeden önce ters çevirmelidir.


Son takip: 17.10.2018 - 01:49
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· MOLLA FENaRi · ATMOSFER · HaşiMiLER · DEFLaSYON · EZaNi SAAT (Bkz. Gurubî Saat) · BAMBU (Bambusa) · LüKS · MaLi TEKELLER · YöRGüç PAşA (Lala) · TaRUH · BEYiN YIKAMA · iLYaS ALEYHiSSELaM · GASB · iSKiLiPLi MEHMED aTIF EFENDi · çöPLEME (Veratrum album) · R · MANiKüR · NAMAZ · SU AYGIRI (Hippopotamus) · ARND, Fritz · DENKLEM (Kimyâ) · VOLTMETRE · SAFiYYE BiNTi ABDüLMUTTALiB · KOVALENT BAğ (Bkz. Kimyâsal Bağlar) · öDüNç (Karz-ı hasen) · HiPOFiZ BEZi (Bkz. Hormonlar) · öMER BEDREDDiN UşAKLI · DARGINLIK · HAVACIVA OTU (Alkanna tinctoria) · REşiD RAHMETi ARAT · iSRaiLiYYaT · TARiKAT · şARK çIBANI · HAiTi · HOLOGRAFi · ARTEZYEN · AFOROZ · PEDiATRi · YüZ · ALKiT REçiNELERi · ANDROMEDA · MUHYiDDiN iBNi ARaBi · iBN-i ZüHR · DEMOKRASi · LAVMAN · DEMiRCi MEHMED EFE · SAMANYOLU · OPERET (Bkz. Edebî Türler) · DüLGERZaDE (Bkz. Neccarzâde) · KiVi (Actinidia chinensis) · Minare
· GRAMOFON · çEMBERLiTAş · MANYAS GöLü · iSPiNOZ (Fringilla coelebs) · YAHuDi BAKLASI (Bkz. Acıbakla) · BUZKIRAN · YUVA · ENDaZE · TaBiiN · çiViZaDE MUHYiDDiN EFENDi · MUSTAFA SABRi EFENDi · NEBULA · iBN-i HEYSEM · üRE-FORMALDEHiT REçiNESi · UZAY LABORATUVARI (Bkz. Laboratuvar, Uzay) · NASYONAL SOSYALiZM · iDRiS-i BiTLiSi · SALON HOKEYi (Bkz. Hokey) · TAHMiS (Bkz. Nazım şekilleri) · ROZET · GöL · şEKERSiZ şEKER HASTALIğI · RADYOiZOTOP · KALKAşENDi · SüMüKLü BöCEK (Bkz. Salyangoz) · GAZEL (Bkz. Nazım şekilleri) · ORDU · ULUSLARARASI PARA FONU (IMF) · YuNUS ALEYHiSSELaM · ASABiYE (Bkz. Sinir Hastalıkları) · LiTRE · HAYIZ VE NiFAS · SIRPSINDIğI SAVAşI (Bkz. Hacı ilbeyi) · UçKUR · CAZGIR · KATOT IşINLARI · KöPRü · TALYUM · DANiMARKA · iSTiHDaM
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber