Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 10. yilinda
IHYA ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
REHBER ANSIKLOPEDISI
SPONSORLU BAGLANTILAR
Secme Konular
· Arabi Aylar
· HANEFi MEZHEBi
· PRATiK BiLGiLER
· HENDEK SAVAşI (Ahzâb Gazâsı)
· KADiSiYE SAVAşI
· pH öLçEği (pH Cetveli)
· ENDüLüS EMEVi DEVLETi
· YERMüK SAVAşI
· MUSUL MESELESi
· RöNTGEN IşINLARI

Burayada Bak
· RUKYE
· SAHaBi (Bkz. Eshâb-ı Kirâm)
· SEMiRAMiS
· SUHUF
· SüZGEç (Bkz. Filtre)
· TEKPARMAKLILAR (Perissodactyle)
· TOPALAK (Bkz. Domuzturbu)
· TRANSPLANTASYON (Bkz. Organ Nakli)
· üTü
· VANA
· VOYNUK
· YILDIRIM (Bkz. Paratöner)
· ZAMAN AşIMI (Bkz. Mürur-ı Zaman)
· ZiRKONYUM
· ADi şiRKET (Bkz. şirketler)

Son Okunanlar
· BOYLAM
· üRETiM (istihsâl)
· ORDU
· AHMED PAşA (Kara)
· BONN
· DiFERANSiYEL HESAP
· MAşATLIK
· HOPARLöR
· ARAS DAğLARI (Bkz. Karasu-Aras Dağları)
· DERSiM HAREKaTI

Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z

BOYLAM

Alm. Länge (f), Fr. Longitude (f), İng. Longitude. Yeryüzünde herhangi bir noktadan geçen meridyenin (boylam yarı dairesi, tul yarı dairesi, nısfünnehar yarı dairesi) ana meridyen ve başlangıç meridyeninden (İngiltere'deki Greenwich Meridyeni) doğuya veya batıya doğru olan açısal uzaklığı. Nokta, ekvatorun kuzeyinde veya güneyinde bulunduğuna göre, bu iki meridyenin kutuplardan birinde teşkil ettiği açı. Bu açı kenarları ekvator yayı ve bu iki meridyen yayı olan küresel üçgenin kutuptaki açısıdır. Pratikte boylam, ana ve mahalli meridyen düzlemleri arasındaki açı diye tarif edilir ve ekvatordaki daire yayı olarak derece (°), dakika (') ve saniye (") ile ölçülür; buna “boylam derecesi” denir. Aynı meridyen üzerinde bulunan noktaların boylamı hep aynıdır.

Yay boylamı da denilen bu boylam derecesinin ölçülmesi ekvator çemberinin 360 derecesine göredir. Ana meridyen bu çemberi kendisinden doğuya ve batıya doğru, 180'er derecelik iki bölüme ayırır. Böylece “doğu boylamı” ve “batı boylamı” tabirleri ortaya çıkmıştır. Mesela İstanbul'un boylamı 28°58' 57" doğudur, sözü, bu şehrin meridyeni ile Greenwich Meridyeni arasında Greenwich'ten doğuya doğru, ekvatorda bu açıda bir yay bulunduğunu gösterir.

Dünya üzerinde bir yerin mevkiini tayin etmek için boylam tek başına kafi değildir. Geometrideki gibi bir koordinat sistemine ihtiyaç olduğundan ayrıca yeryüzündeki bu noktanın enlemini de bilmek lazımdır. (Bkz. Enlem)

Meridyenler arasında en geniş yer ekvatorda olup, uzunluğu yaklaşık olarak 112.088 metredir. Bu mesafe, kutuplara doğru gittikçe küçülür. Kuzey ve güney 40° enleminde 85.984 metreye; 60°de 55.682 metreye; 80° de 19.312 metreye düşer. Kutuplarda bu mesafe sıfıra iner. Bu uzunluk enlem derecesinin kosünüsü ile doğru orantılı olarak değişir. Yerküresi bir tam küre olmayıp geoid denen toparlak ve iki kutbu biraz basık bir şekle sahip olduğundan dolayı paralel daireleri arasındaki mesafe (meridyen yayının uzunluğu), paralel dairesi yayının uzunluğunun aksine kutuplara yaklaşması artar.

Meridyen kelimesi umumiyetle, kutuplardan geçen büyük dairelerin yarısı için kullanılır. Tam arkada kalan kısma çok kere "antimeridyen" bütününe de "meridyen dairesi" denir. Greenwich meridyeninin derecesi sıfırdır.

Farazi olarak yerküresi kutuptan kutuba 360 meridyene bölünmüştür. Yeryüzünün her noktası 24 saatte bir güneşin önünden geçtiği için görünüşte güneş bir saatte 360°:24=15° kat eder. Böylece bir saatlik zaman ölçüsünün 15 derecelik boylam farkına karşılık olduğu bulunur. Buradan 1 derecelik, 1 dakikalık ve 1 saniyelik açı cinsinden boylam farkının sırasıyla 4 dakika (1/15 saat), 4 saniye 4 salise (1/15 saniye) zaman değerine tekabül ettiği anlaşılır.

Güneş bir meridyenin tam üzerinde bulunduğu zaman o yer için öğledir. Boylam, öğle, çemberi olarak da ifade edilmektedir. Yukarıdaki değerlerden yararlanarak, boylam derecesi 28°58' ve 57" olan İstanbul ile Greenwich arasında 1 saat 55 dakika 55,8 saniyelik bir zaman farkı olduğu bulunabilir. Greenwich'te öğle iken (saat 12.00) İstanbul'da 13.56 olması gerekirse de, dünya saat dilimlerine göre, saat ayarları değişmekte olduğundan, İstanbul'daki saat o anda 14.00'ü gösterecek şekilde ayarlanmıştır. Çünkü Türkiye'nin saat ayarı İzmit'den geçen 30° meridyene göredir. Türkiye'de saat 12.00 iken güneş bu meridyen üzerindedir.

Harita ilmiyle, boylamla (pararel, meridyen, enlem, boylam vs.) ilgili ilmi çalışmalar çok eskiye dayanmaktadır.Halife Me'mun zamanında Ahmed (ölm.879) ve Mehmed (ölm.873) kardeşler, yerküresinin çapını ölçtüler. Yaptıkları aletlerle pekçok astronomi hesaplarını ortaya çıkardılar. Ayrıca Batruci, Biruni, Ali Kuşçu, Gıyaseddin Cemşid bu sahada dikkate değer çalışmalar yaptılar.


Son takip: 21.09.2017 - 09:24
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



Ciltler: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Tüm Konular A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z


· AHMED FARUKi (Bkz. imam-ı Rabbani) · çiViZaDE MUHYiDDiN EFENDi · SiVRiSiNEK · ADNAN MENDERES · KAPLUMBAğA (Testudo) · SAFiYYE BiNTi ABDüLMUTTALiB · BEL FITIğI · DOSTOYEVSKi, Mihailoviç · CEYHAN NEHRi · VAK’ANüViS · çEKi · REYHAN OTU (Bkz. Fesleğen) · BABüSSAADE · HiBRiTLEşME · NaME · ABDüLHAMiD HAN - II · TABGAçLAR · ULTRAViYOLE IşINLARI (Mor ötesi Işınlar) · NERGiS (Narcissus) · ALi HAYDAR EFENDi · PiRiMiDiN · ZüLKiFL ALEYHiSSELaM · JiROSKOP · DEVLiK HASTALIğI (Bkz. Jigantizm) · GANJ NEHRi · VATiKAN · ENTROPi · RECEB AYI · iKiNCi DüNYa SAVAşI · STRiKNiN · TOPRAK MAHSULLERi OFiSi (TMO) · TüRKiSTAN · KITA KAYMASI · şEYHüLiSLaM · TAHILBiTKiLERi (Bkz. Hububat Bitkileri) · KARBONDiSüLFüR · CELaLZaDE SaLiH çELEBi · EHL-iSALiB · UYUZBöCEği (Sarcoptes scabei) · CIVATA · HEYET-i aYaN (Bkz. ayân Meclisi) · TORPiDO · FAHRi KORUTüRK · KüRAR · GLiKOL · TETANOS · SüPERNOVA · ELEKTRiKLi YILANBALIğI (Electrophorus electricus) · YAT · MUHAMMED şaZiLi · Minare
· TüZüK · AHMED GAZALi · MEHTER · YAKUTLAR · PERiKLES · MAKaLE (Bkz. Edebî Türler) · KEDiBALIğI (Scylliorhinus) · iSLaM EKONOMiSi (Bkz. iktdisâdî Sistemler) · SMiTH, Adam · BASIN · BEHAiLiK · BABiLiK · BALTACILAR · MERiNiLER · MERKANTiLiZM · EDiLLE-i şER’iYYE (Bkz. Ahkâm-ı şer’iyye) · OğUZ HAN · CEVaD iSFEHaNi · SiYANüR ASiDi · POLiETiLEN · MARX, Karl Heinrich · CARREL, Alexis · MANYETOMETRE · LENFOSiT · KALAMiN · GELişME (Bkz. Farklılaşma) · AHMED NAiM BEY · YORGUNLUK · TSE (Bkz. Türk Standartları Enstitüsü) · EMR-i MA’RuF VE NEHY-i ANiL-MüNKER · SiKLOTRON · KARADENiZ · MiNERAL · DENiZLaLELERi (Crinoidea) · ROOSEVELT, Franklin Delano · MOTOSiKLET YARIşI (Bkz. Motosiklet) · KAşIK · BABüR iMPARATORLUğU · SüLEYMAN HiLMi TUNAHAN · TELSiZ
· Ashabi kiram · Bitkiler · Cumhurbaşkanları · Dünya Devletleri · Dünya Dinleri · Dünya Şehirleri · Evliyalar · Hastalıklar · Hayvanlar · Hükümdarlar · Irklar · Kahramanlar · Latin Alfabesi · Meslekler · Osmanlı Padişahları · Osmanlı Savaşları · Peygamberler · Sağlık Bilgileri · Siyasetçiler · Spor Dallari · Tarihteki Devletler · Türkiye Şehirleri · Yazarlar · İslam Alimleri · İslami Mezhepler · Şahıslar · Şairler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber